دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی یکی از مراکز تخصصی آموزش عالی در حوزه‌های توانبخشی، سلامت روان و سلامت اجتماعی است که فعالیت‌های خود را با رویکردی علمی، تخصصی و کاربردی دنبال می‌کند. این دانشگاه با هدف پرورش نیروی انسانی متخصص، خلاق و متعهد در زمینه‌های توانبخشی، روانشناسی و سلامت اجتماعی، محیطی پویا برای آموزش، پژوهش و ارائه خدمات تخصصی فراهم آورده است.
مأموریت این دانشگاه بر آموزش و پژوهش کاربردی، ارتقای کیفیت خدمات توانبخشی و سلامت اجتماعی و تربیت متخصصان متعهد استوار است. دانشگاه تلاش می‌کند با ایفای نقش در توسعه سلامت روان و رفاه اجتماعی کشور، جایگاه خود را به‌عنوان یک مرکز علمی پیشرو در زمینه توانبخشی و سلامت اجتماعی تقویت کند.
تاریخچه و جایگاه علمی دانشگاه
دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی با هدف پاسخ‌گویی به نیازهای جامعه در زمینه توانبخشی و سلامت اجتماعی تأسیس شد. فعالیت‌های آموزشی دانشگاه در ابتدا با ایجاد گروه آموزشی مددکاری اجتماعی آغاز شد و این مجموعه در ادامه روند توسعه خود، تعداد گروه‌های آموزشی و مراکز تحقیقاتی را افزایش داد و به ۲۲ گروه آموزشی و ۸ مرکز تحقیقاتی رسید.
دانشگاه با برخورداری از بیش از ۱۶۰ عضو هیأت علمی و حدود ۱۸۰۰ دانشجو، ظرفیت قابل توجهی در آموزش و پژوهش تخصصی حوزه‌های مرتبط با توانبخشی و سلامت اجتماعی دارد. حدود ۶۵ درصد از دانشجویان دانشگاه در مقاطع تحصیلات تکمیلی مشغول به تحصیل هستند و مجموعه دانشگاه در مسیر تبدیل شدن به یکی از قطب‌های علمی و پژوهشی کشور در حوزه توانبخشی و سلامت اجتماعی حرکت می‌کند.
معرفی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی در یک نگاه
مشخصات کلی
- نوع: دانشگاه تخصصی توانبخشی و سلامت اجتماعی
- وابستگی: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
- رویکرد: آموزش و پژوهش تخصصی در حوزه توانبخشی و سلامت اجتماعی
- تمرکز آموزشی: تحصیلات تکمیلی و آموزش عملی و بالینی
- مخاطبان: دانشجویان داخلی و بین‌المللی در حوزه‌های توانبخشی، روانشناسی و سلامت اجتماعی
جایگاه علمی و رویکرد آموزشی
- تمرکز بر آموزش و پژوهش‌های کاربردی در زمینه توانبخشی و سلامت اجتماعی
- بهره‌گیری از بیمارستان‌ها و مراکز درمانی برای آموزش‌های عملی و بالینی
- ایجاد ارتباط میان آموزش دانشگاهی و خدمات تخصصی و درمانی
- توجه به پژوهش‌های مسئله‌محور، نوآوری و حرکت در مسیر دانشگاه نسل جدید
ساختار دانشگاه: آموزش، پژوهش و فناوری
دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی فعالیت‌های خود را بر پایه ارتباط میان آموزش تخصصی، پژوهش و ارائه خدمات تخصصی سازمان‌دهی کرده است. ساختار این دانشگاه را می‌توان در سه حوزه اصلی آموزش، پژوهش و فناوری بررسی کرد:
حوزه آموزش (دانشکده‌ها)
- دانشکده علوم توانبخشی
- دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان
- دانشکده سلامت اجتماعی
حوزه پژوهش
- پژوهشکده سلامت اجتماعی
- مرکز تحقیقات مدیریت رفاه اجتماعی
- مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت
- مرکز تحقیقات سوءمصرف و وابستگی به مواد
- مرکز تحقیقات سلامت در حوادث و بلایا
- مرکز تحقیقات توانبخشی اعصاب اطفال
- مرکز تحقیقات ژنتیک
- مرکز تحقیقات سالمندی
- مرکز تحقیقات سایکوز
- مرکز تحقیقات توانبخشی اختلالات عصبی-عضلانی-اسکلتی
حوزه فناوری
- توسعه آموزش‌های کاربردی و تخصصی در پیوند با خدمات درمانی و توانبخشی
- بهره‌گیری از ظرفیت مراکز پزشکی و توانبخشی برای انتقال دانش و مهارت‌های تخصصی
- تقویت ارتباط میان آموزش، پژوهش و ارائه راهکارهای کاربردی در حوزه سلامت اجتماعی
دانشکده‌ها و گروه‌های آموزشی
دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی ساختار آموزشی خود را در قالب سه دانشکده تخصصی سامان داده است که هر یک مجموعه‌ای از گروه‌های آموزشی مرتبط با حوزه توانبخشی، علوم رفتاری، سلامت روان و سلامت اجتماعی را دربر می‌گیرند.
دانشکده علوم توانبخشی
- گروه ارتوز و پروتز
- گروه ارگونومی
- گروه ژنتیک
- گروه شنوایی‌شناسی
- گروه علوم بالینی
- گروه علوم پایه
- گروه فیزیوتراپی
- گروه کاردرمانی
- گروه گفتاردرمانی
- گروه مدیریت توانبخشی
دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان
- گروه پرستاری
- گروه پیش‌دبستانی
- گروه روانپزشکی
- گروه روانشناسی بالینی
- گروه روانشناسی کودکان استثنایی
- گروه مشاوره
دانشکده سلامت اجتماعی
- گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی
- گروه رفاه اجتماعی
- گروه سالمندی
- گروه مددکاری اجتماعی
- گروه معارف اسلامی
- گروه سلامت در حوادث و بلایا
- گروه مدیریت سلامت، ایمنی و محیط زیست
پژوهش و نوآوری
پژوهش در دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی با تأکید بر حل مسائل واقعی جامعه، مطالعات کاربردی و همکاری‌های بین‌رشته‌ای دنبال می‌شود. وجود پژوهشکده و مراکز تحقیقاتی تخصصی، امکان فعالیت علمی در طیف متنوعی از موضوعات مرتبط با توانبخشی، سلامت اجتماعی، سلامت روان، سالمندی، ژنتیک و آسیب‌های اجتماعی را فراهم کرده است.
مراکز تحقیقاتی و پژوهشکده‌ها:
- پژوهشکده سلامت اجتماعی
- مرکز تحقیقات مدیریت رفاه اجتماعی
- مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت
- مرکز تحقیقات سوءمصرف و وابستگی به مواد
- مرکز تحقیقات سلامت در حوادث و بلایا
- مرکز تحقیقات توانبخشی اعصاب اطفال
- مرکز تحقیقات ژنتیک
- مرکز تحقیقات سالمندی
- مرکز تحقیقات سایکوز
- مرکز تحقیقات توانبخشی اختلالات عصبی-عضلانی-اسکلتی
مراکز درمانی و بیمارستان‌ها
بخش مهمی از ظرفیت آموزشی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی از طریق مراکز درمانی و توانبخشی آن فراهم می‌شود. این مراکز علاوه بر ایفای نقش در آموزش عملی و بالینی دانشجویان، خدمات تخصصی در حوزه توانبخشی و روانپزشکی نیز ارائه می‌کنند.
- بیمارستان روانپزشکی رازی
- بیمارستان توانبخشی رفیده
- کلینیک درمانی و توانبخشی نظام مافی
- مرکز توانبخشی اسما
- بیمارستان روانپزشکی امین‌آباد
- مرکز آموزشی-درمانی روانپزشکی رازی
- کلینیک جامع توانبخشی منیریه
اعضای هیأت علمی و دانشجویان
- برخورداری از بیش از ۱۶۰ عضو هیأت علمی متخصص
- تحصیل حدود ۱۸۰۰ دانشجو در رشته‌ها و مقاطع مختلف
- تحصیل حدود ۶۵ درصد از دانشجویان در مقاطع تحصیلات تکمیلی
- فراهم بودن امکان آموزش عملی و بالینی در مراکز درمانی و توانبخشی دانشگاه
- ایجاد فضای آموزشی پویا با تأکید بر تعامل میان حوزه‌های مختلف توانبخشی، سلامت روان و سلامت اجتماعی
امکانات و زیرساخت‌ها
- دو بیمارستان تخصصی و سه مرکز پزشکی-توانبخشی
- کلاس‌ها و آزمایشگاه‌های تخصصی مرتبط با حوزه‌های توانبخشی
- امکانات درمانی و بالینی برای آموزش عملی دانشجویان
- دسترسی به منابع علمی و پژوهشی تخصصی
- بهره‌گیری از ظرفیت مراکز درمانی و توانبخشی در فرآیند آموزش و پژوهش
دانشجویان بین‌المللی و رشته‌های قابل پذیرش
دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی در کنار فعالیت‌های آموزشی خود برای دانشجویان ایرانی، پذیرش دانشجویان بین‌المللی را نیز در برخی رشته‌ها و مقاطع دنبال می‌کند. با توجه به ماهیت تخصصی دانشگاه، حوزه‌های توانبخشی، سلامت اجتماعی، روانشناسی و علوم مرتبط با سلامت از مهم‌ترین زمینه‌های مورد توجه متقاضیان خارجی هستند.
بر اساس اطلاعات موجود درباره برنامه‌های بین‌المللی دانشگاه، رشته‌هایی مانند مددکاری اجتماعی، ارتوز و پروتز، شنوایی‌شناسی، گفتاردرمانی، کاردرمانی و آمار زیستی برای متقاضیان بین‌المللی معرفی شده‌اند. برای نمونه، برنامه‌های کارشناسی مددکاری اجتماعی و ارتوز و پروتز و همچنین دوره‌های کارشناسی ارشد شنوایی‌شناسی، گفتاردرمانی، کاردرمانی، مددکاری اجتماعی و آمار زیستی در پایگاه‌های معرفی برنامه‌های بین‌المللی دانشگاه درج شده‌اند.
رشته‌ها و حوزه‌های تحصیلی قابل بررسی برای متقاضیان بین‌المللی عبارت‌اند از:
- ارتوز و پروتز
- ارگونومی
- شنوایی‌شناسی
- فیزیوتراپی
- کاردرمانی
- گفتاردرمانی
- مدیریت توانبخشی
- روانشناسی بالینی
- روانشناسی کودکان استثنایی
- مشاوره
- آمار زیستی و اپیدمیولوژی
- رفاه اجتماعی
- سالمندی
- مددکاری اجتماعی
- سلامت در حوادث و بلایا
- مدیریت سلامت، ایمنی و محیط زیست
- ژنتیک
- علوم بالینی
- علوم پایه
- پرستاری
- پیش‌دبستانی
- روانپزشکی
البته وجود یک گروه آموزشی یا رشته در ساختار دانشگاه به معنای پذیرش قطعی دانشجوی بین‌المللی در آن رشته نیست. ظرفیت پذیرش اتباع خارجی ممکن است بر اساس مقطع، سال تحصیلی، مجوزهای وزارت بهداشت، ظرفیت آموزشی و تصمیم دانشگاه تغییر کند. بنابراین متقاضیان باید فهرست نهایی رشته‌های قابل پذیرش را در آخرین فراخوان دانشگاه و از طریق واحد مربوط به پذیرش دانشجویان بین‌المللی بررسی کنند.
شهریه و بورسیه‌ها
شهریه دانشجویان بین‌المللی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی بر اساس مقطع، رشته، تعداد واحدهای درسی و تعرفه‌های مصوب دانشگاه تعیین می‌شود. رقم واحد و رسمی شهریه برای تمامی رشته‌ها و مقاطع به‌صورت عمومی در منابع قابل دسترس دانشگاه پیدا نشد؛ بنابراین برای ارائه یک برآورد قابل استفاده به متقاضیان خارجی، ارقام منتشرشده برای برخی برنامه‌های دانشگاه در پایگاه‌های تخصصی معرفی دانشگاه‌ها و برنامه‌های بین‌المللی مبنا قرار گرفته است.
برای برخی برنامه‌های کارشناسی دانشگاه، شهریه سالانه حدود ۲٬۰۰۰ دلار و برای برخی دوره‌های کارشناسی ارشد حدود ۳٬۰۰۰ دلار در سال درج شده است. برای مثال، همین ارقام برای برنامه‌های کارشناسی مددکاری اجتماعی و ارتوز و پروتز و دوره‌های کارشناسی ارشد شنوایی‌شناسی و گفتاردرمانی گزارش شده‌اند.
بر این اساس، برآورد شهریه سالانه برای دانشجویان بین‌المللی به شکل زیر است:
| مقطع تحصیلی | حدود شهریه سالانه برای دانشجویان بین‌المللی (دلار آمریکا) | توضیحات |
| کارشناسی | حدود ۲٬۰۰۰ دلار | برآورد بر اساس شهریه درج‌شده برای برخی برنامه‌های کارشناسی |
| کارشناسی ارشد | حدود ۳٬۰۰۰ دلار | برآورد بر اساس شهریه منتشرشده برای برخی دوره‌های کارشناسی ارشد |
| دکتری تخصصی | حدود ۳٬۰۰۰ تا ۵٬۰۰۰ دلار | برآورد تقریبی؛ مبلغ نهایی می‌تواند بر اساس رشته و مرحله تحصیل متفاوت باشد |
توجه: ارقام جدول در مواردی که تعرفه رسمی و به‌روز دانشگاه برای دانشجویان بین‌المللی در دسترس نبوده، به‌صورت تقریبی ارائه شده‌اند و رقم نهایی شهریه ممکن است با توجه به رشته، مقطع، تعداد واحد، سال ورود و مصوبات دانشگاه تغییر کند. برخی پایگاه‌های اطلاعات دانشگاهی نیز برای شهریه این دانشگاه رقم قطعی و یکسانی برای همه برنامه‌ها گزارش نکرده‌اند.
علاوه بر شهریه آموزشی، دانشجویان بین‌المللی ممکن است با هزینه‌های جداگانه‌ای مانند خوابگاه، بیمه، خدمات دانشجویی، اقامت و روادید مواجه شوند. متقاضیان بهتر است پیش از ثبت‌نام نهایی، مبلغ دقیق شهریه و هزینه‌های جانبی را از دانشگاه استعلام کنند.
شرایط استفاده از بورسیه، تخفیف شهریه یا سایر حمایت‌های مالی نیز تابع مقررات دانشگاه، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و فراخوان‌های مربوط به دانشجویان بین‌المللی است.
اهداف راهبردی دانشگاه
- تربیت نیروی انسانی متخصص و متعهد در حوزه‌های توانبخشی و سلامت اجتماعی
- گسترش پژوهش‌های کاربردی و بین‌رشته‌ای در زمینه توانبخشی و سلامت
- ارتقای کیفیت آموزش‌های عملی و بالینی
- ایجاد پیوند مؤثر میان آموزش دانشگاهی و خدمات تخصصی و درمانی
- توسعه محیطی پویا، خلاق و کاربردی برای یادگیری و پژوهش
- تقویت نقش دانشگاه در پاسخ‌گویی به نیازهای جامعه در زمینه سلامت روان و رفاه اجتماعی
چشم‌انداز آینده
- تبدیل شدن به یکی از قطب‌های علمی توانبخشی و سلامت اجتماعی در سطح ملی
- توسعه و گسترش مراکز تحقیقاتی و درمانی تخصصی
- تقویت برنامه‌های تحصیلات تکمیلی و پژوهش‌های بین‌رشته‌ای
- افزایش نقش دانشگاه در توسعه آموزش و پژوهش کاربردی در حوزه توانبخشی و سلامت اجتماعی
- ارائه الگویی نوین برای پیوند میان آموزش، پژوهش و خدمات تخصصی در حوزه توانبخشی، سلامت روان و رفاه اجتماعی