دانشگاه مذاهب اسلامی به‌عنوان یکی از مراکز تخصصی آموزش عالی ایران در حوزه فقه، حقوق و مطالعات مذاهب اسلامی، با هدف تقویت گفت‌وگوی علمی و شناخت متقابل میان مذاهب اسلامی فعالیت می‌کند. این دانشگاه با حمایت و نظارت مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، رویکردی تطبیقی و میان‌فرهنگی را در آموزش و پژوهش دنبال می‌نماید.
دانشگاه مذاهب اسلامی با پذیرش دانشجویانی از مذاهب مختلف اسلامی و کشورهای گوناگون، تلاش دارد زمینه‌ای برای مطالعه تطبیقی فقه و حقوق مذاهب، توسعه پژوهش‌های تقریب‌محور و گسترش ارتباطات علمی میان اندیشمندان جهان اسلام فراهم کند. تلفیق آموزش تخصصی با مطالعات تطبیقی، این دانشگاه را به یکی از مراکز شاخص در حوزه مطالعات مذاهب اسلامی در ایران تبدیل کرده است.
تاریخچه و جایگاه علمی دانشگاه مذاهب اسلامی
ایده تأسیس دانشگاه مذاهب اسلامی به سال 1991 میلادی بازمی‌گردد و هدف اصلی آن، فراهم کردن بستری برای آموزش فقه و حقوق اسلامی با رویکرد تطبیقی و مقایسه‌ای میان مذاهب مختلف بوده است.
دانشگاه با مرکز اصلی خود در تهران و شعبه‌هایی در زاهدان، سنندج، بندرعباس و گنبدکاووس، فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی خود را در سطح ملی و منطقه‌ای گسترش داده است. هر یک از واحدها متناسب با ظرفیت‌ها و نیازهای منطقه‌ای، در زمینه آموزش و مطالعات مرتبط با علوم اسلامی فعالیت می‌کنند.
حضور دانشجویان بین‌المللی و ارتباط با مراکز علمی کشورهای اسلامی نیز از جمله ظرفیت‌هایی است که به توسعه جایگاه علمی و بین‌فرهنگی دانشگاه کمک کرده است.
معرفی دانشگاه مذاهب اسلامی در یک نگاه
مشخصات کلی
● سال تأسیس: 1991 میلادی
● نوع: دانشگاه غیردولتی – بین‌المللی
● وابستگی: مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی
● مکان: تهران و شعبه‌های زاهدان، سنندج، بندرعباس و گنبدکاووس
● تعداد دانشجویان: چند هزار نفر
● اعضای هیئت علمی: بیش از 100 نفر
● رشته‌ها و گرایش‌ها: فقه و حقوق مذاهب اسلامی، علوم قرآن و حدیث، فلسفه، کلام و عرفان اسلامی
● فارغ‌التحصیلان: فعال در مراکز آموزشی، پژوهشی، دینی و فرهنگی ایران و کشورهای اسلامی
جایگاه علمی و رویکرد آموزشی
● تمرکز تخصصی بر فقه تطبیقی و حقوق مذاهب اسلامی
● پذیرش دانشجویان از مذاهب مختلف اسلامی و فراهم کردن فضای علمی برای گفت‌وگوی میان‌مذهبی
● توجه ویژه به پژوهش‌های تطبیقی، تقریب‌محور و میان‌فرهنگی
● پیوند آموزش فقه و حقوق اسلامی با مطالعات اجتماعی، فرهنگی و تمدنی
● برگزاری برنامه‌های علمی، نشست‌ها و همایش‌های مرتبط با وحدت و تقریب مذاهب اسلامی
دانشکده‌ها و رشته‌ها
دانشگاه مذاهب اسلامی فعالیت‌های آموزشی خود را در قالب سه حوزه اصلی دانشکده‌ای سامان‌دهی نموده است:
دانشکده فقه و حقوق مذاهب اسلامی
● ارائه رشته‌ها و مطالعات تطبیقی در زمینه فقه و حقوق امامیه، شافعی، حنفی و سایر مذاهب اسلامی
● تمرکز بر شناخت مبانی فقهی و حقوقی مذاهب و بررسی تطبیقی دیدگاه‌های آن‌ها
دانشکده علوم قرآن و حدیث
● آموزش علوم قرآنی، حدیث و تفسیر با رویکرد تطبیقی
● بررسی منابع و دیدگاه‌های مختلف مذاهب اسلامی در حوزه قرآن و حدیث
دانشکده فلسفه، کلام و عرفان اسلامی
● بررسی مباحث فلسفی، کلامی و عرفانی در سنت‌های مختلف اسلامی
● مطالعه تطبیقی دیدگاه‌های فلسفی و کلامی مذاهب اسلامی
ویژگی‌های آموزشی
● پذیرش دانشجویان از تمامی مذاهب اسلامی
● ارائه مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد با گرایش‌های تخصصی
● توجه ویژه به پژوهش‌های تطبیقی و تقریب‌محور
● فراهم کردن زمینه تعامل علمی میان دانشجویان دارای پیشینه‌های مختلف مذهبی و فرهنگی
پژوهش و نوآوری
پژوهش در دانشگاه مذاهب اسلامی بخش مهمی از فعالیت علمی آن را تشکیل می‌دهد. محور اصلی تحقیقات دانشگاه، مطالعه تطبیقی مذاهب اسلامی، فقه مقارن، حقوق مذاهب، وحدت اسلامی و مسائل مرتبط با جهان اسلام است.
نشریات و فعالیت‌های علمی
● انتشار دو فصلنامه علمی‌پژوهشی «فقه مقارن» به زبان‌های فارسی و عربی
● انتشار فصلنامه علمی‌ترویجی «فروغ وحدت»
● انتشار فصلنامه تخصصی «مطالعات رسانه و امت»
● برگزاری کارگاه‌ها، نشست‌ها و همایش‌های علمی و بین‌المللی
● فعالیت دفتر ارتباط با صنعت و مرکز همکاری‌های علمی و بین‌المللی برای توسعه پژوهش‌های کاربردی و تقریب‌محور
این ظرفیت‌ها به دانشگاه امکان می‌دهد در کنار آموزش دانشگاهی، در تولید و انتشار دانش مرتبط با فقه تطبیقی، حقوق مذاهب و تقریب اسلامی نیز مشارکت داشته باشد.
دانشجویان بین‌المللی
دانشگاه مذاهب اسلامی با توجه به ماهیت تخصصی خود، از ظرفیت قابل توجهی برای جذب دانشجویان کشورهای اسلامی برخوردار است. دانشجویان غیرایرانی از کشورهای مختلف، از جمله کشورهای آفریقایی، آسیایی و خاورمیانه، در برنامه‌های آموزشی و علمی دانشگاه حضور داشته‌اند.
خدمات و فعالیت‌های بین‌المللی
● جذب دانشجویان غیرایرانی از کشورهایی مانند بورکینافاسو، افغانستان، ساحل عاج، نیجریه، ایتالیا، پاکستان، مصر و عراق
● برگزاری دوره‌ها و برنامه‌های آموزشی بین‌المللی
● همکاری با اتحادیه دانشگاه‌های جهان اسلام و اتحادیه دانشگاه‌های ایران و جهان عرب
● فعالیت کانون‌های دانشجویی برای تقویت ارتباط میان دانشجویان ایرانی و خارجی
● ارائه خدمات آموزشی و مشاوره‌ای به دانشجویان بین‌المللی
● فراهم کردن زمینه مشارکت دانشجویان خارجی در برنامه‌های علمی و تقریب‌محور
امکانات و خدمات رفاهی
● برخورداری از واحدها و شعب آموزشی در تهران، زاهدان، سنندج، بندرعباس و گنبدکاووس
● مراکز و امکانات پژوهشی تخصصی در حوزه فقه تطبیقی، حقوق مذاهب و علوم دینی
● کتابخانه و منابع علمی مرتبط با مطالعات اسلامی و مذاهب
● انتشار نشریات علمی تخصصی و برگزاری همایش‌ها و نشست‌های داخلی و بین‌المللی
● دفاتر امور بین‌الملل و همکاری‌های علمی برای پشتیبانی از فعالیت‌های دانشجویان و پژوهشگران
● خدمات آموزشی و مشاوره‌ای متناسب با نیاز دانشجویان ایرانی و غیرایرانی
زندگی دانشجویی در تهران
● تهران به‌عنوان پایتخت ایران، مهم‌ترین مرکز علمی، فرهنگی و پژوهشی کشور محسوب می‌شود.
● حضور دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و نهادهای علمی متعدد، فرصت مناسبی برای شرکت در نشست‌ها، همایش‌ها و فعالیت‌های علمی فراهم می‌کند.
● دانشجویان دانشگاه مذاهب اسلامی می‌توانند در کنار تحصیل، با مراکز علمی و فرهنگی فعال در حوزه مطالعات اسلامی و جهان اسلام ارتباط برقرار کنند.
● تنوع فرهنگی و حضور دانشجویان ایرانی و بین‌المللی، زمینه مناسبی برای تعامل میان‌فرهنگی ایجاد می‌کند.
● شبکه گسترده حمل‌ونقل عمومی و دسترسی به امکانات شهری، از دیگر مزایای تحصیل در تهران است.
● هزینه زندگی در تهران به محل اقامت و سبک زندگی دانشجو وابسته است و معمولاً باید هزینه مسکن، حمل‌ونقل، غذا و سایر مخارج روزمره را در برنامه مالی تحصیل در نظر گرفت.
شهریه و بورسیه‌ها
شهریه دانشجویان بین‌المللی دانشگاه مذاهب اسلامی با توجه به رشته، مقطع و مقررات سال تحصیلی تعیین می‌شود. از آنجا که نرخ قطعی و به‌روز شهریه در منابع عمومی قابل اتکا به‌صورت یک جدول ثابت منتشر نشده است، ارقام زیر به‌عنوان برآورد تقریبی سالانه ارائه می‌شوند:
| مقطع تحصیلی | شهریه تقریبی سالانه |
| کارشناسی | حدود 1,000 تا 1,500 دلار |
| کارشناسی ارشد | حدود 1,500 تا 2,000 دلار |
| دکتری | حدود 2,500 تا 3,000 دلار |
بورسیه‌ها و حمایت‌ها:
● حمایت‌های مالی یا تخفیف شهریه برای دانشجویان ممتاز، بسته به مقررات و ظرفیت‌های دانشگاه
● حمایت‌های پژوهشی برای دانشجویان فعال در زمینه تحقیقات تقریب‌محور
● امکان استفاده از حمایت‌های علمی و بین‌المللی متناسب با برنامه‌های دانشگاه و نهادهای همکار
مبالغ فوق برآوردی هستند و برای انتشار نهایی باید در زمان ثبت درخواست از دانشگاه استعلام شوند؛ میزان شهریه ممکن است بر اساس رشته، مقطع، سال تحصیلی و شرایط دانشجو تغییر کند.
فرآیند پذیرش
مدارک مورد نیاز:
● گذرنامه معتبر
● مدارک تحصیلی و ریزنمرات مقاطع قبلی
● عکس پرسنلی
● فرم درخواست پذیرش
● مدرک زبان، در صورت وجود
● مدارک و سوابق علمی یا پژوهشی، در صورت درخواست دانشگاه
مراحل:
● ثبت درخواست آنلاین از طریق سامانه دانشگاه
● بارگذاری و بررسی مدارک تحصیلی و سوابق علمی
● انجام مصاحبه تخصصی در برخی رشته‌ها و مقاطع تحصیلی
● بررسی نهایی پرونده متقاضی
● صدور پذیرش اولیه
● انجام مراحل مربوط به دریافت ویزای تحصیلی برای دانشجویان بین‌المللی
● تکمیل ثبت‌نام و آغاز ترم تحصیلی
دانشجویان بین‌المللی باید پیش از ثبت درخواست، شرایط اختصاصی رشته موردنظر، زبان آموزشی، مدارک قابل قبول و الزامات مربوط به ویزای تحصیلی را از دانشگاه استعلام نمایند.
چشم‌انداز آینده
● گسترش فعالیت‌های بین‌المللی و جذب دانشجویان غیرایرانی از کشورهای اسلامی
● ارتقای پژوهش‌های تطبیقی و تقریب‌محور در حوزه فقه، حقوق و علوم اسلامی
● توسعه همکاری با دانشگاه‌ها و مراکز علمی جهان اسلام
● گسترش برنامه‌های آموزشی و پژوهشی مشترک با مراکز علمی بین‌المللی
● تقویت جایگاه دانشگاه به‌عنوان مرجع علمی در حوزه فقه تطبیقی و حقوق مذاهب در ایران و منطقه