در شهر علمی و مذهبی قم، یکی از مراکز دانشگاه پیام نور فعالیت می‌کند که آموزش باز و از راه دور را با عدالت آموزشی، توسعه علمی و هویت ایرانی–اسلامی پیوند داده است؛ دانشگاه پیام نور قم. این مرکز با بهره‌گیری از الگوی آموزش نیمه‌حضوری، منابع آموزشی استاندارد و فناوری‌های نوین، امکان دسترسی طیف گسترده‌ای از علاقه‌مندان به تحصیلات دانشگاهی را فراهم کرده و در توسعه علمی و فرهنگی استان قم نقش دارد.
تاریخچه و جایگاه علمی دانشگاه پیام نور قم
دانشگاه پیام نور در سال ۱۳۶۷ خورشیدی با هدف گسترش آموزش عالی و ایجاد دسترسی گسترده‌تر به تحصیلات دانشگاهی تأسیس شد و در طول چند دهه فعالیت، به یکی از بزرگ‌ترین دانشگاه‌های باز و آموزش از راه دور ایران تبدیل شده است. دانشگاه پیام نور قم نیز به‌عنوان یکی از مراکز این شبکه گسترده، در ارائه آموزش عالی به دانشجویان استان قم و مناطق پیرامونی فعالیت می‌کند.
شبکه دانشگاه پیام نور در دوره اوج فعالیت خود بیش از ۸۵۰ هزار دانشجو را تحت پوشش داشته و حدود ۳۰ درصد از جمعیت دانشجویی کشور را آموزش داده است. این دانشگاه همچنین در رده‌بندی‌های مربوط به دانشگاه‌های باز و آموزش از راه دور، جایگاه قابل توجهی در آسیا و جهان به دست آورده است.
معرفی دانشگاه پیام نور قم در یک نگاه
● سال تأسیس دانشگاه پیام نور: ۱۳۶۷
● نوع: دانشگاه دولتی – آموزش نیمه‌حضوری و از راه دور
● وابستگی: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
● مکان: قم، جمهوری اسلامی ایران
● سیستم آموزشی: آموزش باز، نیمه‌حضوری و مجازی
● زبان آموزش: فارسی
● شبکه دانشگاهی: بیش از ۵۰۰ مرکز و واحد در سراسر کشور
● جایگاه بین‌المللی: رتبه ششم جهان در میان دانشگاه‌های باز و آموزش از راه دور
● جمعیت دانشجویی: ده‌ها هزار دانشجو در استان قم و منطقه مرکزی کشور
جایگاه علمی و رتبه‌ها
دانشگاه پیام نور از دانشگاه‌های بزرگ دولتی ایران در زمینه آموزش باز و از راه دور به شمار می‌رود و طی سال‌های فعالیت خود در حوزه‌های علمی، فرهنگی و آموزشی دستاوردهای مختلفی داشته است. کسب رتبه‌های برتر فرهنگی و ارائه خدمات به گروه‌های مختلف دانشجویی از جمله فعالیت‌های این دانشگاه محسوب می‌شود.
پیام نور قم نیز در چارچوب ساختار دانشگاه پیام نور، در ارائه آموزش دانشگاهی و توسعه فعالیت‌های علمی و فرهنگی در استان قم مشارکت دارد. استفاده از منابع درسی مشخص، شیوه آموزشی استاندارد و برگزاری آزمون‌های هماهنگ کشوری از ویژگی‌های اصلی نظام آموزشی پیام نور است.
دانشکده‌ها و گروه‌های آموزشی
دانشگاه پیام نور قم در مقاطع مختلف تحصیلی، در حوزه‌های آموزشی متنوعی فعالیت دارد که از جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
● علوم انسانی و معارف اسلامی
● مدیریت و حسابداری
● حقوق
● روان‌شناسی
● علوم پایه
● مهندسی و فناوری
● کشاورزی و منابع طبیعی
● هنر و رشته‌های مرتبط
پذیرش دانشجو در دانشگاه پیام نور، بسته به مقطع و رشته، از طریق آزمون سراسری و همچنین در برخی رشته‌ها بر اساس سوابق تحصیلی انجام می‌شود.
پژوهش و فعالیت‌های علمی
دانشگاه پیام نور با توسعه مراکز پژوهشی، قطب‌های آزمایشگاهی و نشریات علمی–تخصصی، زمینه فعالیت پژوهشی دانشجویان و اعضای هیئت علمی را فراهم کرده است. در این چارچوب، توسعه استعدادهای علمی، تقویت پژوهش‌های کاربردی، حمایت از ابتکار و کارآفرینی و استفاده از فناوری‌های نوین آموزشی از محورهای فعالیت دانشگاه محسوب می‌شود.
همکاری‌های علمی و بین‌المللی
دانشگاه پیام نور در طول فعالیت خود همکاری‌هایی با دانشگاه‌ها و نهادهای علمی خارج از کشور داشته است. از جمله این همکاری‌ها می‌توان به ارتباط و تفاهم‌نامه با مراکز دانشگاهی در کشورهای چین، هند، مالزی و سوریه اشاره کرد.
این دانشگاه همچنین در مجامع علمی بین‌المللی مرتبط با آموزش باز و از راه دور حضور داشته و از ظرفیت همکاری‌های بین‌المللی برای توسعه فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی خود استفاده می‌کند.
دانشجویان بین‌المللی و رشته‌های قابل بررسی
دانشگاه پیام نور از طریق ظرفیت‌های بین‌المللی خود امکان تحصیل دانشجویان خارجی را در مقاطع مختلف فراهم کرده است. برنامه‌های دانشگاه پیام نور برای دانشجویان خارج از کشور نیز شامل مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری است. با این حال، پذیرش دانشجوی بین‌المللی در مرکز قم و رشته مشخص باید بر اساس آخرین فراخوان و ظرفیت اعلام‌شده دانشگاه بررسی شود.
رشته‌ها و حوزه‌هایی که برای متقاضیان بین‌المللی پیام نور قابل بررسی هستند، شامل موارد زیر است:
● علوم انسانی و علوم اجتماعی
● مدیریت و حسابداری
● حقوق
● روان‌شناسی
● علوم تربیتی
● زبان و ادبیات فارسی
● الهیات و معارف اسلامی
● تاریخ و جغرافیا
● ریاضیات و علوم پایه
● شیمی و زیست‌شناسی
● مهندسی و علوم فنی
● کشاورزی و منابع طبیعی
با توجه به اینکه ارائه هر رشته برای دانشجویان خارجی می‌تواند به ظرفیت مرکز، مقطع، زبان آموزش و مقررات سال پذیرش وابسته باشد، متقاضیان بین‌المللی باید فهرست رشته‌های قابل پذیرش را در زمان درخواست از مرکز بین‌الملل دانشگاه پیام نور استعلام کنند.
امکانات و خدمات فرهنگی و رفاهی
دانشگاه پیام نور قم با توجه به ساختار دانشگاه پیام نور از مجموعه‌ای از امکانات آموزشی، پژوهشی و فرهنگی برخوردار است، از جمله:
● کتابخانه و منابع علمی فارسی و لاتین
● فضاها و سالن‌های ورزشی
● مراکز و کانون‌های فرهنگی
● انجمن‌های علمی دانشجویی
● خدمات مشاوره آموزشی و فرهنگی
● امکانات آموزشی و پژوهشی مرتبط با رشته‌های تحصیلی
● دسترسی به زیرساخت‌های آموزش الکترونیکی و مجازی
زندگی دانشجویی در قم
تحصیل در قم برای دانشجویانی که به محیطی علمی، فرهنگی و مذهبی علاقه‌مند هستند، فرصت مناسبی ایجاد می‌کند. این شهر علاوه بر جایگاه ویژه در مطالعات دینی و علوم انسانی، میزبان مراکز دانشگاهی، پژوهشی و فرهنگی متعددی است.
هزینه زندگی در قم در مقایسه با تهران معمولاً پایین‌تر است و وجود شبکه حمل‌ونقل شهری، مراکز خدماتی و آموزشی و دسترسی به تهران، از دیگر ویژگی‌های شهر برای دانشجویان محسوب می‌شود.
شهریه و بورسیه‌ها
شهریه دانشگاه پیام نور برای دانشجویان ایرانی بر اساس مقطع، گروه آموزشی و تعداد واحدهای انتخابی محاسبه می‌شود و مبالغ سالانه آن تغییر می‌کند. برای سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ نیز برآوردهای منتشرشده برای شهریه پیام نور بر اساس افزایش سالانه، مبالغ متفاوتی را برای گروه‌های آموزشی مختلف نشان می‌دهند.
برای دانشجویان بین‌المللی، مبلغ رسمی و اختصاصیِ به‌روز برای مرکز قم در منابع عمومی دانشگاه پیدا نشد؛ بنابراین ارقام زیر به‌عنوان برآورد تقریبی شهریه سالانه ارائه می‌شوند. برآوردهای موجود برای دانشجویان خارجی پیام نور، محدوده‌های متفاوتی را بسته به رشته و مقطع گزارش کرده‌اند.
| مقطع تحصیلی | حدود شهریه سالانه برای دانشجویان بین‌المللی (دلار) | توضیحات |
| کارشناسی | حدود ۵۰۰ تا ۱٬۰۰۰ دلار | وابسته به رشته، تعداد واحد و نوع دروس |
| کارشناسی ارشد | حدود ۷۰۰ تا ۱٬۵۰۰ دلار | وابسته به گروه آموزشی، تعداد واحد و پایان‌نامه |
| دکتری تخصصی | حدود ۱٬۰۰۰ تا ۲٬۵۰۰ دلار | وابسته به رشته، واحدهای پژوهشی و رساله |
توجه: ارقام جدول تقریبی هستند و برای انتشار نهایی باید با آخرین تعرفه، شیوه‌نامه پذیرش دانشجویان بین‌المللی و اعلام رسمی دانشگاه پیام نور تطبیق داده شوند. با توجه به نوسان شدید نرخ ارز در ایران، معادل دلاری شهریه نیز ممکن است در طول سال تغییر کند.
فرآیند پذیرش
مدارک مورد نیاز:
● مدارک تحصیلی مقاطع پیشین
● گذرنامه معتبر برای متقاضیان بین‌المللی
● عکس پرسنلی
● مدارک هویتی
● فرم درخواست پذیرش
● مدارک مربوط به زبان، در صورت درخواست دانشگاه
مراحل پذیرش:
- ثبت درخواست از طریق سامانه مربوط به پذیرش دانشگاه پیام نور
- انتخاب مقطع، رشته و مرکز آموزشی
- بارگذاری و بررسی مدارک
- اعلام نتیجه پذیرش
- تکمیل ثبت‌نام و امور اداری
- آغاز تحصیل و انتخاب واحد
چشم‌انداز آینده
دانشگاه پیام نور در مسیر تقویت جایگاه خود در حوزه آموزش‌های باز، نیمه‌حضوری و از راه دور و گسترش دسترسی به آموزش عالی حرکت می‌کند. توسعه زیرساخت‌های آموزشی و مجازی، افزایش ظرفیت تحصیلات تکمیلی، تقویت فعالیت‌های پژوهشی، گسترش همکاری‌های بین‌المللی و توانمندسازی دانشجویان از محورهای مهم آینده این دانشگاه و مرکز قم به شمار می‌رود.