دانشگاه شاهد تهران با رویکردی مبتنی بر آموزش دانشگاهی، پژوهش‌های تخصصی و تربیت نیروی انسانی متعهد، یکی از مراکز آموزش عالی دولتی کشور در شهر تهران است. این دانشگاه با ایجاد ظرفیت‌های آموزشی و پژوهشی در حوزه‌های علوم پزشکی، فنی و مهندسی، علوم پایه، علوم انسانی، کشاورزی و هنر، محیطی برای رشد علمی، تخصصی و فرهنگی دانشجویان فراهم کرده است.
دانشگاه شاهد در کنار فعالیت‌های آموزشی، با توسعه پژوهش‌های کاربردی و تخصصی و برخورداری از مجموعه‌ای متنوع از دانشکده‌ها و مراکز آموزشی، در تربیت نیروهای متخصص و پژوهشگران کشور نیز نقش دارد.
تاریخچه و جایگاه علمی
دانشگاه شاهد در پی فرمان تاریخی ۶ فروردین ۱۳۶۵ آیت‌الله خمینی (ره) با هدف توجه به مسائل فرهنگی و تحصیلی فرزندان شهدا، آزادگان، مفقودان و جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی تأسیس شد. این دانشگاه فعالیت آموزشی خود را در مهرماه ۱۳۶۹ با پذیرش ۱۶۵ دانشجو در هفت رشته تحصیلی شامل پرستاری، مامایی، علوم تربیتی، علوم اجتماعی، روانشناسی، ریاضی و نقاشی آغاز کرد.
در ادامه روند توسعه دانشگاه، دانشکده‌ها و رشته‌های جدید به مجموعه افزوده شدند و دانشگاه شاهد به یکی از مراکز آموزش عالی چندرشته‌ای کشور تبدیل شد. این دانشگاه اکنون بیش از ۱۱ هزار دانشجو دارد و در ۱۲۸ رشته تحصیلی در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری تخصصی و دکتری حرفه‌ای فعالیت می‌کند.
هیأت امناء دانشگاه
بر اساس اساسنامه دانشگاه شاهد، هیأت امنای دانشگاه از هشت عضو تشکیل شده است که شامل شخصیت‌های کشوری و اعضای هیأت علمی دانشگاه هستند:
- رئیس جمهور
- رئیس بنیاد شهید انقلاب اسلامی
- وزیر علوم، تحقیقات و فناوری
- وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
- وزیر آموزش و پرورش
- دو نفر از اعضای هیأت علمی دانشگاه با مرتبه استادیاری یا بالاتر
- یک شخصیت فرهنگی به پیشنهاد رئیس بنیاد شهید
- رئیس دانشگاه
معرفی دانشگاه شاهد در یک نگاه
مشخصات کلی
- سال تأسیس: ۱۳۶۹
- نوع: دانشگاه دولتی
- موقعیت: تهران، ایران
- ظرفیت دانشجویی: بیش از ۱۱٬۰۰۰ دانشجو
- دانشکده‌ها: ۹ دانشکده تخصصی
- مرکز آموزشی: یک مرکز آموزش‌های غیرحضوری
- رشته‌ها: ۱۲۸ رشته تحصیلی
- مقاطع تحصیلی: کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری تخصصی و دکتری حرفه‌ای
- حوزه‌های آموزشی: علوم پزشکی، علوم پایه، فنی و مهندسی، علوم انسانی، کشاورزی و هنر
جایگاه علمی و رویکرد آموزشی
- فعالیت به‌عنوان دانشگاه دولتی چندرشته‌ای در تهران
- ترکیب آموزش دانشگاهی با پژوهش‌های تخصصی و کاربردی
- تربیت نیروی انسانی متخصص در حوزه‌های مختلف علمی و حرفه‌ای
- برخورداری از دانشکده‌های علوم پزشکی و غیرپزشکی
- توجه به فعالیت‌های پژوهشی و توسعه ظرفیت‌های علمی دانشگاه
- فراهم کردن بستر آموزشی برای تربیت دانشجویان در رشته‌های تخصصی و میان‌رشته‌ای
ساختار دانشگاه: آموزش، پژوهش و فناوری
دانشگاه شاهد ساختار آموزشی گسترده‌ای دارد که حوزه‌های علوم پزشکی و غیرپزشکی را در کنار یکدیگر پوشش می‌دهد. فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی دانشگاه در قالب دانشکده‌های تخصصی و مراکز آموزشی دنبال می‌شود و این مجموعه را می‌توان در حوزه‌های اصلی آموزش، پژوهش و فناوری بررسی کرد.
حوزه آموزش
- علوم پایه
- فنی و مهندسی
- علوم کشاورزی
- علوم انسانی
- پرستاری و مامایی
- پزشکی
- دندانپزشکی
- طب ایرانی
- هنر
حوزه پژوهش
پژوهش‌های دانشگاه شاهد متناسب با ساختار چندرشته‌ای آن، طیف متنوعی از علوم پایه، پزشکی، مهندسی، کشاورزی، علوم انسانی و هنر را دربر می‌گیرد. فعالیت‌های پژوهشی در قالب گروه‌های آموزشی، دانشکده‌ها و مراکز تحقیقاتی دنبال می‌شود.
حوزه فناوری و نوآوری
ظرفیت‌های علمی دانشگاه در حوزه‌هایی مانند مهندسی، فناوری اطلاعات، مهندسی پزشکی، بیوتکنولوژی، علوم زیستی و فناوری‌های مرتبط با پزشکی، زمینه مناسبی برای توسعه فعالیت‌های فناورانه و پژوهش‌های کاربردی فراهم کرده است.
دانشکده‌ها و گروه‌های آموزشی
دانشکده علوم پایه
- فعالیت رسمی از سال ۱۳۶۹
- گروه‌های آموزشی ریاضی، زیست‌شناسی، فیزیک، میکروبیولوژی و علوم جانوری
- ارائه دوره‌های کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری
- فعالیت در حوزه‌های علوم پایه و زیستی
دانشکده فنی و مهندسی
این دانشکده فعالیت خود را از سال ۱۳۷۳ آغاز کرده و در رشته‌های مختلف فنی و مهندسی فعالیت دارد:
- مهندسی برق با گرایش‌های الکترونیک، مخابرات، قدرت و کنترل
- مهندسی کامپیوتر
- مهندسی فناوری اطلاعات
- مهندسی پزشکی بالینی
- مهندسی صنایع
- مهندسی عمران
دانشکده علوم کشاورزی
دانشکده علوم کشاورزی از سال ۱۳۷۰ فعالیت خود را آغاز کرده و در حوزه‌های مختلف کشاورزی و زیست‌فناوری آموزشی و پژوهشی فعالیت می‌کند:
- مهندسی کشاورزی
- زراعت و اصلاح نباتات
- علوم باغبانی
- گیاه‌پزشکی
- خاک‌شناسی
- حشره‌شناسی
- بیوتکنولوژی کشاورزی
- فعالیت در حوزه پژوهش گیاهان دارویی و برخورداری از نخستین مرکز تحقیقات گیاهان دارویی ایران
دانشکده علوم انسانی
این دانشکده از سال ۱۳۶۹ فعالیت داشته و طیف متنوعی از رشته‌های علوم انسانی و اجتماعی را ارائه می‌کند:
- روانشناسی
- علوم تربیتی
- حقوق
- کتابداری و اطلاع‌رسانی
- الهیات و معارف اسلامی
- مدیریت
- علوم اجتماعی
- علوم سیاسی
- تربیت بدنی
- ارائه دوره‌های کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری
دانشکده پرستاری و مامایی
- آغاز فعالیت از سال ۱۳۶۹
- آموزش و تربیت دانشجویان در حوزه پرستاری و مامایی
- تربیت کارشناسان تخصصی پرستاری و مامایی
- تاکنون ۵۸۶ نفر از این دانشکده فارغ‌التحصیل شده‌اند
دانشکده هنر
دانشکده هنر از سال ۱۳۶۹ فعالیت خود را آغاز کرده است و در رشته‌های مختلف هنرهای تجسمی و پژوهش هنر دانشجو می‌پذیرد:
- کارشناسی نقاشی
- کارشناسی کتابت و نگارگری
- کارشناسی ارتباط تصویری
- کارشناسی ارشد نقاشی
- کارشناسی ارشد پژوهش هنر
- کارشناسی ارشد تصویرسازی
- کارشناسی ارشد ارتباط تصویری
- حدود ۴۵۰ دانشجو در حال تحصیل
دانشکده پزشکی
دانشکده پزشکی از سال ۱۳۷۱ فعالیت خود را آغاز کرده است و در حوزه آموزش پزشکی و علوم وابسته به سلامت فعالیت دارد:
- تربیت پزشک عمومی
- اقتصاد بهداشت
- میکروبیولوژی
- فیزیولوژی
- ایمونولوژی
- دوره‌های دکتری تخصصی از جمله PhD طب سنتی
- مرکز آموزشی درمانی شهید مصطفی خمینی
دانشکده دندانپزشکی
- آغاز فعالیت از سال ۱۳۷۰
- تربیت دانشجویان در دوره دکترای حرفه‌ای دندانپزشکی
- ارائه آموزش‌های تخصصی و بالینی در حوزه دندانپزشکی
- تاکنون حدود ۳۹۰ نفر از این دانشکده فارغ‌التحصیل شده‌اند
دانشکده طب ایرانی
- شکل‌گیری گروه طب سنتی ایرانی در سال ۱۳۸۶
- تأسیس رسمی دانشکده طب ایرانی در سال ۱۴۰۲
- فعالیت آموزشی و پژوهشی در حوزه طب ایرانی و دانش‌های مرتبط با آن
پژوهش و نوآوری
دانشگاه شاهد با توجه به تنوع رشته‌های آموزشی خود، ظرفیت پژوهشی گسترده‌ای در حوزه‌های علوم پزشکی، علوم پایه، مهندسی، کشاورزی، علوم انسانی و هنر دارد. فعالیت‌های پژوهشی دانشگاه با هدف تولید دانش، توسعه پژوهش‌های کاربردی و پاسخ‌گویی به نیازهای علمی و تخصصی کشور انجام می‌شود.
محورهای پژوهشی
- علوم پزشکی و علوم سلامت
- علوم پایه و زیستی
- مهندسی و فناوری
- مهندسی پزشکی و فناوری‌های مرتبط با سلامت
- کشاورزی و بیوتکنولوژی
- گیاهان دارویی و طب ایرانی
- علوم انسانی و اجتماعی
- هنر و پژوهش هنر
دانشجویان بین‌المللی و رشته‌های قابل پذیرش
دانشگاه شاهد در سال‌های اخیر توسعه فعالیت‌های بین‌المللی و جذب دانشجویان غیرایرانی را نیز در برنامه‌های خود قرار داده است. بر اساس اظهارات رئیس دانشگاه، مجوزهای لازم برای پذیرش دانشجوی بین‌المللی در بخش‌های پزشکی، غیرپزشکی و برخی رشته‌های تخصصی دریافت شده و ظرفیت پذیرش دانشجوی خارجی در چندین دانشکده دانشگاه فراهم شده است.
از جمله دانشکده‌هایی که برای پذیرش دانشجویان بین‌المللی مورد توجه قرار گرفته‌اند می‌توان به پزشکی، دندانپزشکی، پرستاری، مامایی، طب ایرانی، هنر، علوم انسانی، علوم پایه، فنی و مهندسی و علوم کشاورزی اشاره کرد.
رشته‌ها و حوزه‌های تحصیلی قابل بررسی برای متقاضیان بین‌المللی عبارت‌اند از:
- پزشکی
- دندانپزشکی
- پرستاری
- مامایی
- طب ایرانی
- علوم پایه
- ریاضی و ریاضی کاربردی
- زیست‌شناسی
- میکروبیولوژی
- فیزیک
- مهندسی برق
- مهندسی کامپیوتر
- مهندسی فناوری اطلاعات
- مهندسی پزشکی
- مهندسی صنایع
- مهندسی عمران
- مهندسی کشاورزی
- زراعت و اصلاح نباتات
- علوم باغبانی
- گیاه‌پزشکی
- خاک‌شناسی
- حشره‌شناسی
- بیوتکنولوژی کشاورزی
- روانشناسی
- علوم تربیتی
- حقوق
- علوم اجتماعی
- علوم سیاسی
- مدیریت
- الهیات و معارف اسلامی
- تربیت بدنی
- هنر
- نقاشی
- ارتباط تصویری
- کتابت و نگارگری
- پژوهش هنر
- تصویرسازی
در برخی رشته‌های تحصیلات تکمیلی نیز برنامه‌هایی مانند روانشناسی بالینی، مدیریت، علوم تربیتی، حقوق، علوم سیاسی، ریاضی، زیست‌شناسی، میکروبیولوژی و پژوهش هنر در ساختار آموزشی دانشگاه سابقه ارائه داشته‌اند.
با این حال، فهرست رشته‌های قابل پذیرش برای دانشجویان بین‌المللی الزاماً با کل رشته‌های آموزشی دانشگاه یکسان نیست. ظرفیت پذیرش، مقطع، گرایش، زبان آموزش، شرایط اختصاصی و مجوزهای سالانه ممکن است تغییر کند؛ بنابراین متقاضیان باید رشته مورد نظر خود را بر اساس آخرین فراخوان روابط بین‌الملل دانشگاه و ضوابط وزارت علوم یا وزارت بهداشت بررسی کنند.
شهریه و بورسیه‌ها
شهریه دانشجویان بین‌المللی دانشگاه شاهد به مقطع، رشته، دانشکده و نوع دوره بستگی دارد. رقم رسمی و به‌روز شهریه سالانه برای تمام مقاطع و رشته‌های دانشجویان بین‌المللی دانشگاه شاهد به‌صورت یک جدول جامع و عمومی در منابع در دسترس منتشر نشده است. با توجه به این موضوع، ارقام زیر به‌عنوان برآورد تقریبی برای برنامه‌ریزی مالی متقاضیان ارائه می‌شوند.
در حوزه علوم پزشکی، شواهد موجود نشان می‌دهد که دانشگاه برای برخی دروس انگلیسی ویژه دانشجویان بین‌الملل در سال ۱۴۰۴، مبلغ ۷۷ دلار برای هر واحد نظری تعیین کرده بود؛ این نرخ مربوط به یک دوره تابستانی مشخص بوده و نمی‌توان آن را معادل شهریه سالانه همه رشته‌ها دانست.
| مقطع تحصیلی | حدود شهریه سالانه برای دانشجویان بین‌المللی (دلار آمریکا) | توضیحات |
| کارشناسی | حدود ۲٬۵۰۰ تا ۴٬۵۰۰ دلار | برآورد تقریبی؛ بسته به رشته و دانشکده |
| کارشناسی ارشد | حدود ۳٬۰۰۰ تا ۵٬۵۰۰ دلار | برآورد تقریبی؛ وابسته به رشته، تعداد واحد و تعرفه سالانه |
| دکتری تخصصی | حدود ۴٬۰۰۰ تا ۷٬۰۰۰ دلار | برآورد تقریبی؛ هزینه‌های آموزشی و پژوهشی می‌تواند متفاوت باشد |
| دکتری حرفه‌ای پزشکی و دندانپزشکی | حدود ۶٬۰۰۰ تا ۱۲٬۰۰۰ دلار | برآورد تقریبی؛ رشته‌های پزشکی معمولاً هزینه بالاتری نسبت به رشته‌های غیرپزشکی دارند |
توجه: ارقام جدول، به دلیل نبود جدول عمومی و رسمیِ به‌روز برای تمام رشته‌ها و مقاطع، تقریبی هستند و نباید به‌عنوان تعرفه قطعی دانشگاه در نظر گرفته شوند. به‌ویژه در رشته‌های پزشکی و دندانپزشکی، ساختار شهریه ممکن است با رشته‌های غیرپزشکی تفاوت قابل توجهی داشته باشد. مبلغ نهایی باید پیش از ثبت درخواست از واحد بین‌الملل و امور مالی دانشگاه استعلام شود.
همچنین هزینه‌هایی مانند خوابگاه، بیمه، خدمات دانشجویی، اقامت، رفت‌وآمد و ویزا ممکن است جداگانه دریافت شوند. دانشگاه شاهد برای دانشجویان شهریه‌پرداز نیز در صورت وجود ظرفیت و تأیید کمیته اسکان امکان واگذاری خوابگاه را داشته است.
شرایط استفاده از بورسیه، تخفیف شهریه یا سایر حمایت‌های مالی نیز تابع مقررات دانشگاه و نهادهای ذی‌ربط و مفاد فراخوان پذیرش دانشجویان بین‌المللی است.
اهداف راهبردی دانشگاه
- ارتقای کیفیت آموزش در حوزه‌های علوم پزشکی و غیرپزشکی
- تربیت نیروی انسانی متخصص، متعهد و توانمند
- توسعه پژوهش‌های کاربردی و تخصصی
- تقویت فعالیت‌های علمی در حوزه‌های پزشکی، مهندسی، علوم پایه، کشاورزی، علوم انسانی و هنر
- توسعه فناوری و نوآوری در حوزه‌های علمی و کاربردی
- گسترش همکاری‌های علمی و بین‌المللی
- افزایش ظرفیت جذب و آموزش دانشجویان بین‌المللی
چشم‌انداز آینده
- تقویت جایگاه دانشگاه شاهد در میان دانشگاه‌های جامع کشور
- توسعه فعالیت‌های پژوهشی و فناوری‌محور
- گسترش رشته‌ها و برنامه‌های میان‌رشته‌ای
- افزایش همکاری‌های علمی و آموزشی بین‌المللی
- توسعه پذیرش دانشجویان غیرایرانی در رشته‌های دارای ظرفیت و مجوز
- تقویت ارتباط میان آموزش، پژوهش و نیازهای تخصصی جامعه
- بهره‌گیری از ظرفیت‌های علوم پزشکی، مهندسی، علوم پایه، کشاورزی، علوم انسانی و هنر برای توسعه علمی کشور