در مسیر شکل‌گیری و توسعه آموزش عالی نوین در ایران، دانشگاه خوارزمی جایگاهی ویژه دارد و به‌عنوان یکی از کهن‌ترین نهادهای آموزش عالی مدرن کشور، بیش از یک قرن سابقه علمی و آموزشی را پشت سر گذاشته است. این دانشگاه که ریشه‌های آن به نظام تربیت معلم و شکل‌گیری نخستین نسل دانشگاهیان ایران بازمی‌گردد، در طول تاریخ خود نقش مهمی در پرورش معلمان، استادان دانشگاه، پژوهشگران و نیروی انسانی متخصص کشور داشته است.
دانشگاه خوارزمی که پیشینه آن به تأسیس دارالمعلمین مرکزی در سال تحصیلی ۱۲۹۷–۱۲۹۸ بازمی‌گردد، در طول بیش از یک قرن فعالیت، از یک مرکز تربیت معلم به دانشگاهی جامع با حوزه‌های گسترده آموزشی و پژوهشی تبدیل شده است. این دانشگاه امروز با تکیه بر میراث تاریخی خود، در زمینه آموزش عالی، پژوهش‌های بنیادی و کاربردی و تربیت نیروی انسانی متخصص فعالیت می‌کند و در توسعه علمی کشور نقش‌آفرین است.
تاریخچه و جایگاه علمی دانشگاه خوارزمی
آغاز شکل‌گیری دانشگاه خوارزمی به دارالمعلمین مرکزی بازمی‌گردد که در سال ۱۲۹۷ خورشیدی فعالیت خود را آغاز کرد. این مرکز در سال ۱۳۰۷ به «دارالمعلمین عالی» و سپس در سال ۱۳۱۲ به «دانشسرای عالی» ارتقا یافت.
در سال ۱۳۱۳ و هم‌زمان با تأسیس دانشگاه تهران، دانشسرای عالی در شکل‌گیری ساختار اولیه دانشگاه تهران نقش داشت و بخش‌هایی از آن در قالب دو حوزه اصلی فعالیت می‌کرد:
● بخش ادبیات و علوم انسانی که بعدها به دانشکده ادبیات تبدیل شد
● بخش علوم پایه که به شکل‌گیری دانشکده علوم انجامید
در سال ۱۳۳۴، دانشسرای عالی با حفظ استقلال خود، مأموریت تربیت دبیر در دو حوزه علوم انسانی و علوم پایه را به‌صورت مستقیم دنبال کرد و استقلال رسمی آن نیز در سال ۱۳۳۸ به تصویب رسید.
در سال ۱۳۴۲، با تصویب هیئت وزیران، عنوان «سازمان تربیت معلم و تحقیقات تربیتی» برای این مجموعه انتخاب شد. سپس در سال ۱۳۵۳، این نهاد با عنوان «دانشگاه تربیت معلم» در شمار دانشگاه‌های رسمی کشور قرار گرفت.
در ادامه توسعه فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی و با گسترش مأموریت‌های دانشگاه، در سال ۱۳۹۰ نام این مجموعه به «دانشگاه خوارزمی» تغییر یافت؛ نامی که به افتخار محمد بن موسی خوارزمی، از دانشمندان برجسته دوره زرین تمدن اسلامی، برای آن انتخاب شد.
معرفی دانشگاه خوارزمی در یک نگاه
مشخصات کلی
● نوع: دانشگاه دولتی جامع
● قدمت: تأسیس ۱۲۹۷ خورشیدی
● هویت تاریخی: دارالمعلمین مرکزی و دانشسرای عالی
● وابستگی: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
● رویکرد: آموزش عالی، پژوهش و توسعه علمی
● مقاطع تحصیلی: کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری
● مکان: تهران و کرج
● مخاطبان: دانشجویان ایرانی و بین‌المللی
جایگاه علمی و رویکرد آموزشی
● از قدیمی‌ترین نهادهای آموزش عالی مدرن ایران
● دارای سابقه تاریخی در تربیت معلم و شکل‌گیری آموزش دانشگاهی کشور
● فعالیت آموزشی در حوزه‌های علوم انسانی، علوم پایه، مهندسی، مدیریت، اقتصاد، هنر و سایر حوزه‌های تخصصی
● تأکید بر پژوهش‌های بنیادی، کاربردی و میان‌رشته‌ای
● پیوند دادن سنت تاریخی تربیت نیروی انسانی با نیازهای نوین آموزش عالی
● مشارکت در توسعه علمی، آموزشی و پژوهشی کشور
دانشکده‌ها و گروه‌های آموزشی
دانشگاه خوارزمی ساختار آموزشی خود را در قالب مجموعه‌ای از دانشکده‌های تخصصی سامان داده است که طیف متنوعی از علوم انسانی، علوم پایه، مهندسی، مدیریت، اقتصاد، هنر و علوم تربیتی را پوشش می‌دهند.
دانشکده‌ها
● دانشکده ادبیات و علوم انسانی
● دانشکده اقتصاد
● دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی
● دانشکده حقوق و علوم سیاسی
● دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی
● دانشکده شیمی
● دانشکده علوم جغرافیایی
● دانشکده علوم ریاضی و کامپیوتر
● دانشکده علوم زمین
● دانشکده علوم زیستی
● دانشکده علوم مالی
● دانشکده فنی و مهندسی
● دانشکده فیزیک
● دانشکده مدیریت
● دانشکده هنر و معماری
حوزه‌های آموزشی و پژوهشی
● علوم انسانی و اجتماعی
● علوم پایه
● علوم فنی و مهندسی
● مدیریت، اقتصاد و علوم مالی
● هنر و معماری
● علوم تربیتی و روانشناسی
● علوم ورزشی
● مطالعات میان‌رشته‌ای و حوزه‌های نوین علمی
پژوهش و نوآوری
دانشگاه خوارزمی با برخورداری از سابقه طولانی در آموزش و پژوهش دانشگاهی، یکی از مراکز علمی کشور در حوزه تحقیقات بنیادی و کاربردی محسوب می‌شود. فعالیت‌های پژوهشی دانشگاه طیف گسترده‌ای از علوم پایه، علوم انسانی، علوم تربیتی، مهندسی، فناوری و حوزه‌های میان‌رشته‌ای را دربرمی‌گیرد.
محورهای پژوهشی
● علوم پایه و مطالعات نظری
● علوم انسانی و مطالعات اجتماعی
● علوم تربیتی و آموزش
● مهندسی و فناوری
● اقتصاد، مدیریت و علوم مالی
● علوم زیستی و شیمی
● مطالعات میان‌رشته‌ای
برنامه‌های پژوهشی
● اجرای طرح‌های پژوهشی ملی و دانشگاهی
● توسعه همکاری‌های علمی با دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی
● حمایت از تحقیقات کاربردی و نوآورانه
● گسترش فعالیت‌های پژوهش‌محور در تحصیلات تکمیلی
● تقویت ارتباط میان پژوهش دانشگاهی و نیازهای جامعه
اعضای هیأت علمی
● بهره‌مندی از اعضای هیأت علمی متخصص در حوزه‌های مختلف علوم انسانی، علوم پایه و فنی و مهندسی
● تداوم سنت تاریخی استادپروری و تربیت دانشگاهیان
● مشارکت اعضای هیأت علمی در طرح‌های پژوهشی ملی و بین‌المللی
● نقش‌آفرینی در تربیت نسل‌های مختلف استادان، پژوهشگران و متخصصان کشور
دانشجویان
دانشگاه خوارزمی با ارائه برنامه‌های آموزشی در مقاطع مختلف، محیطی علمی برای توسعه دانش تخصصی، فعالیت پژوهشی و رشد فکری دانشجویان فراهم کرده است.
ویژگی‌ها
● پذیرش دانشجو در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری
● ارائه رشته‌های متنوع در حوزه‌های علوم انسانی، علوم پایه، مهندسی، مدیریت، اقتصاد، هنر و سایر حوزه‌ها
● تأکید بر کیفیت آموزش و فعالیت‌های پژوهشی
● حمایت از مشارکت دانشجویان در فعالیت‌های علمی و پژوهشی
● برخورداری از پیشینه بیش از یک قرن در آموزش عالی ایران
دانشجویان بین‌المللی و رشته‌های قابل پذیرش
دانشگاه خوارزمی امکان پذیرش دانشجویان بین‌المللی را در چارچوب مقررات وزارت علوم و ضوابط داخلی دانشگاه فراهم کرده است. منابع بین‌المللی، دانشگاه را دارای دانشجویان خارجی در مقاطع مختلف معرفی می‌کنند و رشته‌های دانشگاه نیز طیف گسترده‌ای از علوم پایه، مهندسی، علوم انسانی، مدیریت و هنر را پوشش می‌دهد.
رشته‌ها و حوزه‌های قابل بررسی برای متقاضیان بین‌المللی شامل موارد زیر است:
● شیمی و علوم شیمی
● زیست‌شناسی و علوم زیستی
● فیزیک
● ریاضیات و علوم کامپیوتر
● مهندسی
● علوم زمین و جغرافیا
● اقتصاد و مدیریت
● علوم مالی
● حقوق و علوم سیاسی
● روانشناسی و علوم تربیتی
● علوم اجتماعی
● زبان و ادبیات فارسی
● زبان و ادبیات انگلیسی و زبان‌شناسی
● علوم ورزشی
● هنر و معماری
در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری نیز رشته‌هایی مانند شیمی تجزیه، شیمی آلی، شیمی معدنی، شیمی فیزیک، شیمی کاربردی، مهندسی عمران، مهندسی مکانیک، مهندسی کامپیوتر، ریاضیات، فیزیک، زیست‌شناسی، مدیریت، اقتصاد، روانشناسی، علوم تربیتی، حقوق، علوم سیاسی و برخی رشته‌های میان‌رشته‌ای در فهرست برنامه‌های دانشگاه دیده می‌شوند. فهرست نهایی رشته‌های قابل پذیرش برای دانشجویان خارجی باید بر اساس فراخوان و ظرفیت همان سال بررسی شود.
امکانات و زیرساخت‌ها
● پردیس‌های دانشگاهی در تهران و کرج
● آزمایشگاه‌ها و کارگاه‌های تخصصی
● کتابخانه‌ها و منابع علمی گسترده
● مراکز و واحدهای پژوهشی
● امکانات آموزشی و فناوری موردنیاز دانشجویان
● خدمات رفاهی و دانشجویی
● امکانات اقامتی و خوابگاهی برای دانشجویان
اهداف راهبردی
● ارتقای کیفیت آموزش عالی و پژوهش در کشور
● توسعه تحقیقات بنیادی و کاربردی
● تربیت نیروی انسانی متخصص و توانمند
● تقویت جایگاه علمی دانشگاه در سطح ملی و منطقه‌ای
● گسترش همکاری‌های علمی و پژوهشی داخلی و بین‌المللی
● حفظ و توسعه میراث تاریخی دانشگاه در حوزه تربیت نیروی انسانی
● حرکت به سوی آموزش عالی نوآور، پژوهش‌محور و پاسخگو به نیازهای جامعه
شهریه و بورسیه‌ها
شهریه دانشجویان بین‌المللی دانشگاه خوارزمی بر اساس مقطع، گروه آموزشی، نوع دوره و مقررات سال ورود تعیین می‌شود. در اطلاعات منتشرشده برای دانشگاه، شهریه برنامه‌های بین‌الملل برای گروه‌های مختلف آموزشی متفاوت است. همچنین دانشگاه برای برخی دوره‌های پردیس بین‌الملل در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ شهریه ثابت و متغیر جداگانه تعیین کرده است؛ برای نمونه، شهریه ثابت هر نیمسال کارشناسی ارشد پردیس بین‌الملل در گروه علوم انسانی حدود ۱۳۶.۹ میلیون ریال و برای دکتری تخصصی حدود ۳۶۴.۲ میلیون ریال اعلام شده است.
برای ارائه یک برآورد قابل استفاده برای متقاضیان خارجی، شهریه سالانه تقریبی به دلار به شکل زیر در نظر گرفته می‌شود:
| مقطع تحصیلی | حدود شهریه سالانه برای دانشجویان بین‌المللی | توضیحات |
| کارشناسی | حدود ۱٬۵۰۰ تا ۲٬۵۰۰ دلار | بسته به گروه آموزشی و رشته |
| کارشناسی ارشد | حدود ۲٬۰۰۰ تا ۳٬۵۰۰ دلار | رشته‌های علوم انسانی معمولاً در محدوده پایین‌تر و رشته‌های فنی و آزمایشگاهی در محدوده بالاتر قرار می‌گیرند |
| دکتری تخصصی | حدود ۲٬۵۰۰ تا ۴٬۰۰۰ دلار | وابسته به رشته، نوع دوره و هزینه‌های آموزشی و پژوهشی |
این ارقام برآوردی هستند و برای انتشار نهایی باید با تعرفه رسمی دانشگاه در سال پذیرش تطبیق داده شوند؛ زیرا شهریه دانشجویان بین‌المللی می‌تواند بر اساس گروه آموزشی و نوع دوره تغییر کند. برخی منابع تخصصی نیز برای دانشگاه خوارزمی بازه‌های مشابهی را برای شهریه سالانه دانشجویان بین‌المللی گزارش کرده‌اند.
دانشگاه خوارزمی همچنین سابقه ارائه انواع حمایت‌های مالی و بورسیه به دانشجویان خارجی، به‌ویژه در مقاطع تحصیلات تکمیلی، داشته است. برخی طرح‌های بورسیه این دانشگاه شامل معافیت کامل یا تخفیف بخشی از شهریه در سال نخست تحصیل بوده‌اند؛ شرایط و میزان این حمایت‌ها باید بر اساس فراخوان سالانه دانشگاه بررسی شود.
فرآیند پذیرش
پذیرش دانشجویان بین‌المللی دانشگاه خوارزمی بر اساس مقررات دانشگاه، وزارت علوم و شرایط اختصاصی هر رشته انجام می‌شود. متقاضیان باید مدارک تحصیلی، هویتی و در صورت لزوم مدارک مربوط به زبان را ارائه کنند.
مدارک مورد نیاز
● گذرنامه معتبر
● مدارک تحصیلی مقطع قبلی
● ریزنمرات تحصیلی
● عکس
● فرم درخواست پذیرش
● مدرک زبان فارسی یا انگلیسی، در صورت نیاز و مطابق شرایط رشته
مراحل پذیرش
● ثبت درخواست پذیرش و بارگذاری مدارک
● بررسی سوابق تحصیلی و مدارک متقاضی
● ارزیابی علمی و در صورت نیاز مصاحبه
● اعلام نتیجه و صدور پذیرش اولیه
● انجام مراحل مربوط به امور دانشجویان بین‌المللی
● دریافت روادید تحصیلی در صورت نیاز
● تکمیل ثبت‌نام دانشگاه
● پرداخت شهریه و هزینه‌های مربوط
● آغاز دوره تحصیلی
چشم‌انداز آینده
● تثبیت جایگاه دانشگاه خوارزمی به‌عنوان یکی از دانشگاه‌های معتبر و ریشه‌دار ایران
● گسترش همکاری‌های علمی و پژوهشی با دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی بین‌المللی
● توسعه رشته‌های میان‌رشته‌ای و برنامه‌های آموزشی نوآورانه
● تقویت جایگاه دانشگاه در حوزه پژوهش‌های بنیادی و کاربردی
● استمرار نقش تاریخی دانشگاه در تربیت سرمایه انسانی و دانشگاهیان کشور
● پیوند دادن میراث علمی بیش از یک قرن با نیازهای جدید آموزش عالی و فناوری