در شرق تهران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق به‌عنوان یکی از واحدهای بزرگ دانشگاه آزاد اسلامی فعالیت می‌کند؛ دانشگاهی که توسعه آموزش دانشگاهی، پژوهش کاربردی و مهارت‌آموزی را در کنار یکدیگر دنبال کرده و در طول فعالیت خود، زیرساخت‌های آموزشی و پژوهشی گسترده‌ای ایجاد کرده است. این واحد دانشگاهی در شهر قیامدشت و در محدوده شرق تهران قرار دارد و با برخورداری از پردیسی وسیع، دانشکده‌های علوم پایه، فنی و مهندسی، علوم انسانی و هنر و معماری، طیف متنوعی از رشته‌های تحصیلی را پوشش می‌دهد.
رویکرد آموزشی دانشگاه تهران شرق تنها به آموزش نظری محدود نمی‌شود و توسعه مهارت‌های عملی، کارآفرینی، فعالیت‌های فناورانه و ارتباط آموزش با مسائل منطقه‌ای نیز از محورهای مورد توجه این واحد دانشگاهی است. وجود مرکز رشد نانو و انرژی‌های نو، واحدهای فناور و انجمن‌های دانشجویی فعال، از جمله ظرفیت‌هایی است که به این رویکرد کمک می‌کند.
تاریخچه و جایگاه علمی
دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق در چهارم اسفند ۱۳۷۸ با تصویب هیئت امنای دانشگاه آزاد اسلامی تأسیس شد و فعالیت آموزشی خود را در سال ۱۳۸۰ با پذیرش ۴۰۰ دانشجو در دو رشته علوم اجتماعی و تربیت بدنی آغاز کرد.
با افزایش تعداد دانشجویان و توسعه برنامه‌های آموزشی، ساخت مجتمع دانشگاهی این واحد نیز در دستور کار قرار گرفت. از سال ۱۳۸۲ طراحی و احداث مجتمع دانشگاهی تهران شرق در زمینی به مساحت ۵۴ هکتار آغاز شد. نخستین فاز این مجموعه با زیربنای ۵۰۰۰ مترمربع در دو طبقه در ۱۷ مرداد ۱۳۸۳ افتتاح شد.
فاز دوم مجتمع نیز با مساحت ۷۰۰۰ مترمربع و برخورداری از ۵۰ کلاس درس، کارگاه، کتابخانه، سالن اجتماعات، نمازخانه، بوفه و انتشارات در سال ۱۳۸۸ به بهره‌برداری رسید. این مرحله همچنین شامل بیش از ۲۰ هزار مترمربع فضای سبز بود.
از سال ۱۳۸۶ احداث ساختمان‌های کارگاه‌ها و آزمایشگاه‌ها، سالن ورزشی و مجموعه ورزشی چندمنظوره دنبال شد و دانشکده فنی و مهندسی این واحد در سال ۱۳۹۰ به بهره‌برداری رسید.
بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره ساختار این واحد، دانشگاه آزاد اسلامی تهران شرق دارای درجه «بسیار بزرگ» است و در مقاطع مختلف تحصیلی تا سطح دکتری تخصصی رشته ارائه می‌کند. این واحد همچنین دارای ۱۹۸ عضو هیئت علمی، ۵۰۰ استاد مدعو، بیش از ۱۲۳۰۰ دانشجو و ۱۰۳ رشته مصوب فعال گزارش شده است.
معرفی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق در یک نگاه
مشخصات کلی
- سال تأسیس: ۱۳۷۸
- شروع فعالیت آموزشی: ۱۳۸۰
- نوع: دانشگاه غیردولتی، وابسته به دانشگاه آزاد اسلامی
- مکان: قیامدشت، شرق تهران، استان تهران
- مساحت مجتمع دانشگاهی: ۵۴ هکتار
- تعداد دانشجویان: بیش از ۱۲۳۰۰ نفر
- اعضای هیئت علمی: ۱۹۸ نفر
- استادان مدعو: حدود ۵۰۰ نفر
- رشته‌های مصوب فعال: ۱۰۳ رشته
- فضای مسقف: بیش از ۵۳ هزار مترمربع
- فضای آزمایشگاهی و کارگاهی: حدود ۵۰۰۰ مترمربع
- فضای ورزشی: حدود ۱۲۹۰۰ مترمربع
- مقاطع تحصیلی: کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی
- مرکز رشد: مرکز رشد نانو و انرژی‌های نو
- واحدهای فناور: ۴ واحد فناور
- امکانات دانشجویی: کتابخانه مرکزی، مرکز سلامت و مشاوره و انجمن‌های علمی و دانشجویی فعال
جایگاه علمی و رویکرد آموزشی
دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق از نظر ساختار آموزشی، واحدی جامع با تمرکز بر چند حوزه اصلی علوم پایه، فنی و مهندسی، علوم انسانی و هنر و معماری است. رویکرد آموزشی این واحد در سال‌های فعالیت خود به سمت تلفیق آموزش دانشگاهی با مهارت‌آموزی، پژوهش کاربردی و کارآفرینی حرکت کرده است.
از مهم‌ترین محورهای آموزشی و علمی دانشگاه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- ارائه برنامه‌های تحصیلی در حوزه‌های علوم پایه، فنی و مهندسی، علوم انسانی و هنر و معماری
- توسعه آموزش‌های کاربردی و مهارتی
- توجه به ارتباط میان آموزش و نیازهای بازار کار
- تقویت پژوهش‌های مسئله‌محور و کاربردی
- حرکت در مسیر دانشگاه نسل سوم و توسعه فعالیت‌های کارآفرینانه
- استفاده از ظرفیت مراکز رشد و واحدهای فناور برای حمایت از ایده‌های دانشجویی
دانشکده‌ها و گروه‌های آموزشی
ساختار آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق بر چهار دانشکده اصلی استوار است:
- دانشکده علوم پایه
- دانشکده فنی و مهندسی
- دانشکده علوم انسانی
- دانشکده هنر و معماری
در مجموع، رشته‌های دانشگاه طیف متنوعی از علوم انسانی و اجتماعی، مدیریت، علوم پایه، مهندسی، هنر، معماری و حوزه‌های مرتبط با فناوری را دربرمی‌گیرند. اطلاعات منتشرشده از این واحد، وجود ۱۰۳ رشته مصوب فعال تا مقطع دکتری تخصصی را نشان می‌دهد.
حوزه‌های اصلی تحصیلی
علوم پایه: رشته‌های مرتبط با علوم پایه و حوزه‌های علمی وابسته
فنی و مهندسی: رشته‌های مهندسی و فناوری با تأکید بر آموزش عملی و آزمایشگاهی
علوم انسانی: علوم اجتماعی، مدیریت، علوم تربیتی و سایر رشته‌های مرتبط
هنر و معماری: رشته‌های مرتبط با هنر، معماری و طراحی
فهرست دقیق رشته‌های قابل ثبت‌نام ممکن است بر اساس سال تحصیلی، مقطع و ظرفیت واحد تغییر کند و باید در دفترچه همان دوره بررسی شود.
پژوهش و نوآوری
فعالیت‌های پژوهشی دانشگاه تهران شرق علاوه بر انتشار آثار علمی، بر توسعه فناوری و حمایت از ایده‌های نوآورانه نیز متمرکز است. وجود مرکز رشد نانو و انرژی‌های نو و چهار واحد فناور، بخشی از زیرساخت این واحد برای فعالیت‌های دانش‌بنیان و فناوری محسوب می‌شود.
برخی از مهم‌ترین ظرفیت‌های پژوهشی و نوآورانه دانشگاه عبارت‌اند از:
- مرکز رشد نانو و انرژی‌های نو
- چهار واحد فناور
- حمایت از ایده‌ها و طرح‌های فناورانه
- فعالیت انجمن‌های علمی دانشجویی
- فعالیت انجمن رباتیک و ثبت چندین اختراع توسط اعضای آن
- توسعه پژوهش‌های کاربردی و مسئله‌محور
- فراهم کردن بستر انجام پروژه‌ها و فعالیت‌های پژوهشی دانشجویان
این ظرفیت‌ها به‌ویژه برای دانشجویانی که به حوزه‌های فناوری، مهندسی، رباتیک، انرژی و فعالیت‌های استارتاپی علاقه دارند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
امکانات و زیرساخت‌ها
پردیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق در زمینی ۵۴ هکتاری توسعه یافته و مجموعه قابل‌توجهی از فضاهای آموزشی، پژوهشی، ورزشی و خدمات دانشجویی را در خود جای داده است.
مهم‌ترین امکانات این واحد عبارت‌اند از:
- بیش از ۵۳ هزار مترمربع فضای مسقف
- حدود ۵۰۰۰ مترمربع فضای آزمایشگاهی و کارگاهی
- حدود ۱۲۹۰۰ مترمربع فضای ورزشی مجهز
- کلاس‌ها و ساختمان‌های آموزشی
- کارگاه‌ها و آزمایشگاه‌های تخصصی
- کتابخانه مرکزی
- مرکز سلامت و مشاوره
- سالن‌های ورزشی و مجموعه‌های چندمنظوره
- فضاهای سبز گسترده
- امکانات و فضاهای فرهنگی و دانشجویی
- مراکز رشد و واحدهای فناور
زندگی دانشجویی در شرق تهران
دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق در قیامدشت و در بخش شرقی محدوده شهری تهران قرار گرفته است. قرارگیری دانشگاه در یک مجتمع دانشگاهی وسیع، امکان تمرکز بخش قابل‌توجهی از فعالیت‌های آموزشی، پژوهشی، ورزشی و دانشجویی را در یک مجموعه فراهم کرده است.
برای دانشجویانی که از شهرهای دیگر به تهران می‌آیند، هزینه زندگی در محدوده شرقی تهران می‌تواند در مقایسه با برخی مناطق مرکزی و شمالی پایتخت مناسب‌تر باشد؛ با این حال، هزینه مسکن و رفت‌وآمد به تهران به محل اقامت دانشجو بستگی دارد.
تهران از نظر امکانات شهری، مراکز درمانی، فرهنگی، تجاری و حمل‌ونقل عمومی، یکی از کامل‌ترین گزینه‌های دانشجویی ایران محسوب می‌شود. در مقابل، گستردگی شهر و فاصله برخی مناطق شرقی با مرکز و شمال تهران باعث می‌شود انتخاب محل سکونت نزدیک به مسیر دانشگاه برای کاهش زمان رفت‌وآمد اهمیت داشته باشد.
از نظر فعالیت‌های دانشجویی نیز دانشگاه دارای انجمن‌های علمی و تشکل‌های فعال است و امکانات ورزشی و فرهنگی آن فرصت مشارکت دانشجویان در فعالیت‌های خارج از کلاس را فراهم می‌کند.
دانشجویان بین‌المللی
دانشگاه آزاد اسلامی در سطح شبکه دانشگاهی خود امکان پذیرش دانشجویان غیرایرانی را در چارچوب مقررات مربوط به اتباع و دانشجویان بین‌المللی فراهم کرده است. با این حال، رشته‌ها و ظرفیت پذیرش دانشجوی خارجی در هر واحد دانشگاهی می‌تواند به مقررات، ظرفیت و فراخوان دوره مورد نظر وابسته باشد.
برای متقاضیان بین‌المللی واحد تهران شرق، بررسی موارد زیر پیش از ثبت درخواست اهمیت دارد:
- رشته و مقطع قابل پذیرش در سال تحصیلی مورد نظر
- مدارک تحصیلی مورد تأیید
- الزامات مربوط به زبان آموزش
- مدارک هویتی و گذرنامه
- شرایط پرداخت شهریه
- ضوابط اقامت و دریافت روادید تحصیلی در صورت نیاز
دانشجویان بین‌المللی باید پیش از اقدام نهایی، شرایط همان سال تحصیلی و رشته مورد نظر را از مراجع رسمی دانشگاه آزاد اسلامی و واحد تهران شرق بررسی کنند؛ زیرا صرف وجود یک رشته در ساختار آموزشی دانشگاه به معنای پذیرش خودکار دانشجوی خارجی در آن رشته نیست.
رشته‌ها و مقاطع تحصیلی
دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق در مقاطع زیر فعالیت آموزشی دارد:
- کاردانی
- کارشناسی
- کارشناسی ارشد
- دکتری تخصصی
بر اساس اطلاعات موجود، این واحد دارای ۱۰۳ رشته مصوب فعال تا مقطع دکتری تخصصی است.
رشته‌ها در حوزه‌های اصلی زیر قرار می‌گیرند:
- علوم پایه
- فنی و مهندسی
- علوم انسانی و اجتماعی
- مدیریت و حوزه‌های وابسته
- هنر و معماری
- تربیت بدنی و علوم ورزشی
- رشته‌های مرتبط با فناوری و مهارت‌آموزی
برای متقاضیان تحصیلات تکمیلی، ظرفیت و رشته‌های فعال دکتری و کارشناسی ارشد باید در دفترچه پذیرش همان سال بررسی شود.
شهریه و بورسیه‌ها
شهریه دانشگاه آزاد اسلامی از دو بخش اصلی شهریه ثابت و شهریه متغیر تشکیل می‌شود و میزان پرداختی با توجه به مقطع، گروه آموزشی و تعداد و نوع واحدهای درسی متفاوت است. دانشگاه آزاد اسلامی برای سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۴ افزایش میانگین حدود ۲۰ تا ۳۵ درصدی شهریه را اعلام کرده و تأکید کرده است که جدول شهریه مقاطع مختلف از طریق بخش «میز خدمت» دانشگاه قابل مشاهده است.
برای ارائه یک برآورد قابل استفاده برای برنامه‌ریزی مالی، ارقام سالانه زیر بر اساس شهریه‌های منتشرشده دانشگاه آزاد و تبدیل تقریبی آن‌ها به دلار محاسبه شده‌اند. نرخ تبدیل مورد استفاده حدود ۱۸۷ هزار تومان برای هر دلار در بازار آزاد در مرداد ۱۴۰۵ است.
حدود شهریه
| مقطع تحصیلی | حوزه آموزشی | حدود شهریه سالانه |
| کاردانی | علوم انسانی | حدود ۷۰ دلار |
| کاردانی | فنی و مهندسی | حدود ۸۵ دلار |
| کارشناسی | علوم انسانی | حدود ۱۰۰ دلار |
| کارشناسی | فنی و مهندسی و علوم پایه | حدود ۱۲۰ دلار |
| کارشناسی ارشد | علوم انسانی | حدود ۱۷۰ دلار |
| کارشناسی ارشد | علوم پایه و فنی و مهندسی | حدود ۲۰۰ دلار |
| دکتری تخصصی | علوم انسانی | حدود ۳۰۰ دلار |
| دکتری تخصصی | علوم پایه و فنی و مهندسی | حدود ۳۳۰ دلار |
این ارقام تقریبی و برای برآورد هزینه سالانه هستند و بر اساس شهریه‌های اعلام‌شده برای دانشگاه آزاد در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ و افزایش اعلام‌شده برای سال بعد محاسبه شده‌اند؛ نرخ نهایی پرداختی در واحد تهران شرق می‌تواند بر اساس رشته، تعداد واحد، دروس عملی و آزمایشگاهی و مقررات سالانه دانشگاه متفاوت باشد.
برای نمونه، در مقطع کارشناسی ارشد، شهریه یک ترم ۱۰ واحدی در سال ۱۴۰۴–۱۴۰۵ برای گروه فنی و مهندسی حدود ۱۹۷.۷ میلیون ریال و برای علوم انسانی حدود ۱۸۵.۵ میلیون ریال گزارش شده است. در مقطع دکتری تخصصی نیز شهریه یک ترم ۸ واحد نظری برای علوم انسانی حدود ۵۷۱ میلیون ریال و برای فنی و مهندسی حدود ۷۲۶ میلیون ریال اعلام شده است.
تسهیلات مالی
دانشگاه آزاد اسلامی امکان استفاده از تسهیلات تأمین شهریه را نیز برای دانشجویان فراهم کرده است. بخشی از این تسهیلات از طریق صندوق رفاه دانشجویی و سامانه آموزشیار ارائه می‌شود و شرایط و سقف آن با توجه به مقطع و نوع تسهیلات تعیین می‌شود.
برای دانشجویان بین‌المللی نیز شرایط پرداخت شهریه و هرگونه تخفیف یا حمایت مالی باید بر اساس مقررات و اطلاعیه همان دوره بررسی شود.
فرآیند پذیرش
پذیرش در دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق بسته به مقطع و رشته می‌تواند از طریق آزمون، انتخاب رشته یا پذیرش بر اساس سوابق تحصیلی انجام شود. برای نمونه، این واحد برای برخی دوره‌های کاردانی پیوسته و کارشناسی ناپیوسته، پذیرش بر اساس سوابق تحصیلی را اعلام کرده است.
مدارک مورد نیاز
مدارک دقیق بر اساس مقطع و نوع پذیرش متفاوت است، اما معمولاً شامل موارد زیر می‌شود:
- مدرک تحصیلی مقطع قبلی
- شناسنامه
- کارت ملی برای متقاضیان ایرانی
- عکس
- مدارک مربوط به وضعیت نظام وظیفه برای مشمولان، در صورت لزوم
- فرم‌ها و اطلاعات مورد نیاز سامانه ثبت‌نام
- برای دانشجویان بین‌المللی: گذرنامه، مدارک تحصیلی و سایر مدارک مورد درخواست دانشگاه
مراحل پذیرش
- بررسی دفترچه و رشته‌های قابل پذیرش
- ثبت درخواست در سامانه مربوط به پذیرش دانشگاه آزاد
- انتخاب رشته و واحد دانشگاهی
- بررسی سوابق و مدارک
- اعلام نتیجه پذیرش
- تکمیل ثبت‌نام دانشگاهی
- پرداخت شهریه و هزینه‌های مربوط
- انتخاب واحد و آغاز تحصیل
در پذیرش بر اساس سوابق تحصیلی، دانشگاه تهران شرق در اطلاعیه‌های خود ثبت‌نام از طریق سامانه مرکز سنجش، پذیرش و فارغ‌التحصیلی دانشگاه آزاد را اعلام کرده است.
چشم‌انداز آینده
دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق در مسیر توسعه خود، بر گسترش آموزش‌های کاربردی، پژوهش مسئله‌محور و فعالیت‌های فناوری و کارآفرینی تأکید دارد. قرار گرفتن این واحد در یک مجتمع دانشگاهی ۵۴ هکتاری و برخورداری از زیرساخت‌های آزمایشگاهی، ورزشی، فناوری و آموزشی، ظرفیت مناسبی برای توسعه برنامه‌های دانشگاهی آن ایجاد کرده است.
مهم‌ترین محورهای مسیر توسعه دانشگاه را می‌توان چنین خلاصه کرد:
- توسعه زیرساخت‌های آموزشی، پژوهشی و آزمایشگاهی
- گسترش رشته‌ها و برنامه‌های تحصیلات تکمیلی
- تقویت پژوهش‌های کاربردی و مسئله‌محور
- توسعه فعالیت‌های فناورانه در حوزه‌هایی مانند نانو و انرژی‌های نو
- حمایت از شرکت‌های فناور و ایده‌های دانشجویی
- تقویت مهارت‌آموزی و کارآفرینی
- گسترش همکاری‌های علمی و فناوری با مراکز دانشگاهی و پژوهشی
- حرکت به سمت الگوی دانشگاه نسل سوم و افزایش نقش دانشگاه در حل مسائل علمی و اقتصادی منطقه