دانشگاه اراک به‌عنوان دانشگاه مادر استان مرکزی، یکی از مراکز باسابقه آموزش عالی کشور است که با تکیه بر ظرفیت‌های آموزشی، پژوهشی و صنعتی خود، نقش قابل‌توجهی در توسعه علمی، فرهنگی و اقتصادی منطقه ایفا می‌کند. این دانشگاه با بهره‌مندی از اعضای هیئت علمی متخصص، امکانات آموزشی و پژوهشی و ارتباط با صنایع مهم استان، محیطی مناسب برای تحصیل و انجام فعالیت‌های علمی در سطح ملی و بین‌المللی فراهم کرده است.
گسترش دانشکده‌ها، پژوهشکده‌ها و مراکز تحقیقاتی در کنار تعامل با بخش صنعت، موجب شده است دانشگاه اراک علاوه بر فعالیت‌های آموزشی، در زمینه پژوهش‌های کاربردی و حل مسائل صنعتی و منطقه‌ای نیز حضور فعالی داشته باشد.
تاریخچه و جایگاه دانشگاه اراک
دانشگاه اراک فعالیت خود را در سال ۱۳۵۰ آغاز کرد و در طول دهه‌های گذشته، مراحل مختلف توسعه آموزشی و پژوهشی را پشت سر گذاشته است. این دانشگاه در سال‌های فعالیت خود در تربیت نیروی انسانی متخصص برای بخش‌های مختلف کشور نقش داشته و شماری از مدیران و متخصصان کشور از دانش‌آموختگان آن هستند.
دانشگاه اراک امروزه به‌عنوان یکی از مراکز علمی مهم کشور شناخته می‌شود و با توسعه ساختارهای آموزشی، پژوهشکده‌ها و مراکز تحقیقاتی، ظرفیت‌های خود را در حوزه‌های مختلف علوم پایه، فنی و مهندسی، علوم انسانی، کشاورزی، هنر و سایر زمینه‌های تخصصی گسترش داده است.
دانشگاه اراک در یک نگاه
اعضای هیأت علمی
- بیش از ۳۰۰ عضو هیأت علمی تمام‌وقت
- بیش از ۴۰۰ عضو هیأت علمی پاره‌وقت
- حضور استادانی با سابقه تحصیل و فعالیت علمی در دانشگاه‌های معتبر خارج از کشور
- برخورداری از ظرفیت علمی مناسب برای توسعه همکاری‌های بین‌المللی
دانشکده‌ها
- دانشکده فنی و مهندسی
- دانشکده علوم پایه
- دانشکده علوم انسانی
- دانشکده ادبیات و زبان‌های خارجی
- دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی
- دانشکده علوم ورزشی
- دانشکده هنر
- دانشکده حقوق و علوم اقتصادی
پژوهشکده‌ها و مراکز پژوهشی
- پژوهشکده آب
- پژوهشکده انرژی‌های تجدیدپذیر
- پژوهشکده علوم و فناوری نانو
- پژوهشکده فناوری‌های نوین
- مرکز پژوهشی غلات
مشخصات کلی
- سال تأسیس: ۱۳۵۰
- نوع: دانشگاه دولتی
- جایگاه: دانشگاه مادر استان مرکزی
- مکان: اراک، ایران
- مقاطع تحصیلی: کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری
- حوزه‌های فعالیت: علوم پایه، فنی و مهندسی، علوم انسانی، هنر، کشاورزی، علوم ورزشی، حقوق و سایر حوزه‌های تخصصی
- جامعه دانشجویی: دانشجویان ایرانی و بین‌المللی
جایگاه بین‌المللی و خدمات دانشجویان خارجی
یکی از ظرفیت‌های مهم دانشگاه اراک در زمینه جذب و پشتیبانی از دانشجویان غیرایرانی، استقرار اداره امور کنسولی دانشجویان خارجی استان مرکزی در این دانشگاه است. این ساختار امکان ارائه بخشی از خدمات کنسولی و اقامتی دانشجویان خارجی را در محیط دانشگاه فراهم می‌کند و می‌تواند روند انجام امور اداری را برای دانشجویان بین‌المللی تسهیل نماید.
مزایا برای دانشجویان بین‌المللی
- انجام امور کنسولی و اقامتی در داخل دانشگاه
- کاهش رفت‌وآمد و مکاتبات اداری
- تسهیل فرایندهای مرتبط با اقامت و تحصیل
- ارتباط مستقیم‌تر با نهادهای ذی‌ربط استانی
- دسترسی به خدمات دانشگاهی در کنار امور مرتبط با اقامت
رشته‌ها و مقاطع تحصیلی
دانشگاه اراک در طیف گسترده‌ای از حوزه‌های علمی فعالیت دارد و رشته‌های تحصیلی آن در دانشکده‌های مختلف ارائه می‌شوند. برنامه‌های آموزشی دانشگاه در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری ارائه شده و فهرست رشته‌ها و ظرفیت پذیرش هر سال بر اساس مجوزهای آموزشی و دفترچه‌های پذیرش تعیین می‌شود.
حوزه‌های اصلی رشته‌های تحصیلی
- فنی و مهندسی
- علوم پایه
- علوم انسانی
- ادبیات و زبان‌های خارجی
- کشاورزی و منابع طبیعی
- علوم ورزشی
- هنر
- حقوق
- علوم اقتصادی
- علوم و فناوری نانو
- انرژی‌های تجدیدپذیر
- سایر رشته‌های تخصصی و میان‌رشته‌ای دارای مجوز
رشته‌های قابل پذیرش برای دانشجویان بین‌المللی
دانشجویان بین‌المللی می‌توانند متناسب با ظرفیت‌های اعلام‌شده دانشگاه، در رشته‌های دارای مجوز پذیرش اتباع خارجی درخواست تحصیل ارائه کنند. با توجه به تنوع دانشکده‌ها و حوزه‌های علمی دانشگاه اراک، گزینه‌های قابل بررسی برای متقاضیان خارجی طیف وسیعی از رشته‌های علوم پایه، مهندسی، علوم انسانی، کشاورزی، هنر و سایر حوزه‌های تخصصی را دربرمی‌گیرد.
حوزه‌های قابل بررسی برای متقاضیان بین‌المللی
- مهندسی برق
- مهندسی مکانیک
- مهندسی عمران
- مهندسی شیمی
- مهندسی مواد و متالورژی
- مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات
- علوم و فناوری نانو
- شیمی
- فیزیک
- ریاضی
- زیست‌شناسی و حوزه‌های مرتبط
- علوم انسانی
- روان‌شناسی
- زبان و ادبیات
- حقوق و علوم اقتصادی
- کشاورزی و منابع طبیعی
- علوم ورزشی
- هنر
- سایر رشته‌هایی که در فراخوان سالانه دانشگاه برای دانشجویان بین‌المللی اعلام می‌شوند
پذیرش در هر رشته به ظرفیت سالانه، مقطع تحصیلی، مجوز رشته و شرایط اختصاصی دانشگاه بستگی دارد؛ بنابراین متقاضیان خارجی باید فهرست نهایی رشته‌های قابل پذیرش را در زمان درخواست بررسی کنند.
موقعیت جغرافیایی و مزیت‌های شهری
اراک به‌عنوان مرکز استان مرکزی، از موقعیت جغرافیایی مناسبی در مرکز ایران برخوردار است و به دلیل فاصله نسبتاً کم با تهران و قرار گرفتن در مسیر ارتباطی مهم کشور، برای دانشجویان داخلی و بین‌المللی دسترسی مناسبی دارد.
برخی از ظرفیت‌های شاخص شهر اراک
- نزدیکی نسبی به تهران
- وجود صنایع مادر و مهم کشور
- مجتمع پتروشیمی شازند
- پالایشگاه اراک
- نیروگاه آب سنگین اراک
- شرکت آذرآب
- شرکت ماشین‌سازی اراک
- شرکت آلومینیوم ایران (ایرالکو)
- شرکت هپکو
- شرکت آلومرول
- برخورداری استان مرکزی از شهرت جهانی در زمینه فرش دستباف
- قرار گرفتن منطقه حفاظت‌شده هفتاد قله با مساحتی حدود ۱۰۰ هزار هکتار در مجاورت شهر
وجود صنایع بزرگ در اطراف اراک، ظرفیت مناسبی برای توسعه ارتباط دانشگاه با صنعت و انجام پژوهش‌های کاربردی ایجاد کرده و می‌تواند برای دانشجویان رشته‌های فنی، مهندسی و علوم پایه اهمیت ویژه‌ای داشته باشد.
افتخارات دانشگاه اراک
دانشگاه اراک در سال‌های فعالیت خود دستاوردهای علمی و پژوهشی مختلفی داشته است، از جمله:
- حضور ۹ عضو هیأت علمی دانشگاه اراک در فهرست دو درصد دانشمندان برتر جهان
- نخستین حضور دانشگاه اراک در میان دانشگاه‌های برتر جهان
- طراحی مبدل کاربردی با راندمان و کنترل‌پذیری بالا
- کسب مقام اول تیم مهندسی عمران دانشگاه اراک در هفدهمین دوره مسابقات ملی بتن کشور
- ارائه روش سنتز جدید برای تهیه غشاهای ترکیبی سازگار
این دستاوردها بخشی از ظرفیت علمی دانشگاه اراک در حوزه‌های مهندسی، علوم پایه و پژوهش‌های کاربردی را نشان می‌دهند.
مهم‌ترین دستاوردهای پژوهشی
از جمله پروژه‌ها و فعالیت‌های پژوهشی دانشگاه اراک می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- طراحی، تولید و ارزشیابی محتوای الکترونیکی آموزشی حقوق بشر در زندان
- طراحی نانوحامل جامد برای ذخیره‌سازی هیدروژن در دمای اتاق
- ساخت حسگر جریان هوا برای پایش الگوی تنفسی انسان
- بررسی تأثیرات ایربالاست، یعنی انرژی آزادشده در انفجار، بر محیط اطراف
- توسعه پژوهش‌های کاربردی در حوزه‌های مرتبط با نیازهای صنعتی و منطقه‌ای
پژوهش و ارتباط با صنعت
ارتباط دانشگاه اراک با صنایع مهم استان مرکزی یکی از ویژگی‌های قابل‌توجه این دانشگاه است. حضور مجموعه‌های صنعتی بزرگ در منطقه، زمینه‌ای برای انجام پروژه‌های کاربردی، همکاری‌های تحقیقاتی و استفاده از ظرفیت‌های علمی دانشگاه در حل مسائل صنعت فراهم کرده است.
پژوهشکده‌های تخصصی دانشگاه نیز در حوزه‌هایی مانند آب، انرژی‌های تجدیدپذیر، نانو، فناوری‌های نوین و غلات فعالیت می‌کنند و بخشی از ظرفیت پژوهشی دانشگاه را تشکیل می‌دهند.
امکانات آموزشی و پژوهشی
امکانات عمومی دانشگاه
- سالن‌های ورزشی
- سلف‌سرویس
- مسجد
- فضای سبز گسترده
- فضاهای آموزشی و رفاهی دانشگاه
دانشکده علوم انسانی
- سالن دفاع پایان‌نامه
- سایت کامپیوتری ویژه دانشجویان تحصیلات تکمیلی
- کلاس‌های سمعی و بصری
- آزمایشگاه روان‌شناسی
- استودیو و لابراتوار عکاسی مجهز
دانشکده فنی و مهندسی
- آزمایشگاه‌های تخصصی و پیشرفته در حوزه‌های مختلف مهندسی
- امکانات آموزشی و پژوهشی مرتبط با فعالیت‌های آزمایشگاهی
دانشکده علوم پایه
- موزه تاریخ طبیعی
- هرباریوم گیاهی
- آزمایشگاه‌های تخصصی مجهز
- سایت کامپیوتری
- کتابخانه تخصصی
امکانات خوابگاهی
دانشگاه اراک با فراهم کردن مجموعه‌ای از خوابگاه‌های دانشجویی، بخشی از نیازهای اقامتی دانشجویان را پوشش می‌دهد.
خوابگاه شهید غلامرضا رضایی
- ویژه برادران
- واقع در پردیس سردشت
- اختصاص‌یافته به دانشجویان رشته‌های فنی و مهندسی و علوم پایه
خوابگاه امیرکبیر
- ویژه برادران
- واقع در محوطه دانشگاه مرکز شهر
- اختصاص‌یافته به دانشجویان رشته‌های ادبیات و علوم انسانی
خوابگاه الزهرا
- ویژه خواهران
- ارائه خدمات اقامتی به دانشجویان واجد شرایط
ظرفیت خوابگاه‌ها، شرایط واگذاری و هزینه اقامت ممکن است بر اساس سال تحصیلی و مقررات دانشگاه تغییر کند.
زندگی دانشجویی در اراک
اراک در مقایسه با تهران شهری کوچک‌تر و معمولاً کم‌هزینه‌تر محسوب می‌شود و همین موضوع می‌تواند برای دانشجویان بین‌المللی در مدیریت هزینه‌های زندگی اهمیت داشته باشد. از سوی دیگر، قرار گرفتن شهر در یکی از مناطق صنعتی مهم کشور، فرصت آشنایی با محیط‌های صنعتی و تخصصی را برای دانشجویان فراهم می‌کند.
وجود مراکز فرهنگی، امکانات شهری، فضاهای طبیعی اطراف اراک و منطقه حفاظت‌شده هفتاد قله نیز بخشی از ظرفیت‌های زندگی دانشجویی در این شهر را شکل می‌دهد.
شهریه و بورسیه‌ها
دانشگاه اراک به‌عنوان یک دانشگاه دولتی، برای دانشجویان بین‌المللی شهریه دریافت می‌کند. میزان شهریه بر اساس مقطع، رشته، تعداد واحدهای درسی، گروه آموزشی و مقررات سال تحصیلی تعیین می‌شود. با توجه به اینکه تعرفه نهایی ممکن است هر سال تغییر کند، مبالغ زیر به‌عنوان برآورد تقریبی شهریه سالانه دانشجویان بین‌المللی ارائه می‌شوند:
| مقطع تحصیلی | حدود شهریه سالانه (دلار) | توضیحات |
| کارشناسی | حدود ۲٬۰۰۰ تا ۳٬۵۰۰ دلار | بسته به رشته و تعداد واحدهای انتخابی |
| کارشناسی ارشد | حدود ۲٬۵۰۰ تا ۴٬۰۰۰ دلار | رشته‌های فنی و آزمایشگاهی ممکن است هزینه بیشتری داشته باشند |
| دکتری تخصصی | حدود ۳٬۵۰۰ تا ۵٬۵۰۰ دلار | وابسته به رشته، واحدهای آموزشی و هزینه‌های پژوهشی |
توجه: ارقام جدول تقریبی هستند و به‌عنوان نرخ رسمی شهریه دانشگاه اراک اعلام نمی‌شوند. شهریه نهایی دانشجویان بین‌المللی باید بر اساس آخرین تعرفه مصوب دانشگاه و رشته موردنظر استعلام شود. امکان دریافت بورسیه، تخفیف یا حمایت مالی نیز به مقررات دانشگاه، نوع پذیرش و شرایط هر فراخوان بستگی دارد.
فرآیند پذیرش
پذیرش دانشجویان بین‌المللی دانشگاه اراک بر اساس مقررات دانشگاه و ضوابط مربوط به پذیرش دانشجویان غیرایرانی انجام می‌شود. متقاضیان باید مدارک تحصیلی و هویتی خود را ارائه کرده و شرایط علمی و عمومی لازم برای ورود به رشته موردنظر را داشته باشند.
مدارک مورد نیاز
- مدارک تحصیلی مقاطع قبلی
- ریزنمرات تحصیلی
- گذرنامه و مدارک هویتی
- عکس
- فرم درخواست پذیرش
- مدارک زبان در صورت نیاز
- مدارک تکمیلی موردنیاز بر اساس رشته و مقطع
مراحل پذیرش
- انتخاب رشته و بررسی شرایط پذیرش
- ثبت درخواست پذیرش
- بارگذاری و ارسال مدارک تحصیلی و هویتی
- بررسی سوابق علمی و مدارک متقاضی
- ارزیابی شرایط پذیرش دانشجویان بین‌المللی
- اعلام نتیجه پذیرش
- انجام امور مربوط به ثبت‌نام و شهریه
- پیگیری امور اقامتی و کنسولی
- آغاز دوره تحصیلی
چشم‌انداز دانشگاه اراک
دانشگاه اراک با تکیه بر جایگاه خود به‌عنوان دانشگاه مادر استان مرکزی، توسعه ظرفیت‌های آموزشی و پژوهشی و تقویت ارتباط با صنعت را دنبال می‌کند. افزایش حضور در عرصه‌های علمی بین‌المللی و جذب بیشتر دانشجویان خارجی نیز از محورهای قابل‌توجه مسیر آینده دانشگاه محسوب می‌شود.
مهم‌ترین اهداف و جهت‌گیری‌های آینده دانشگاه عبارت‌اند از:
- توسعه جایگاه دانشگاه به‌عنوان قطب علمی و پژوهشی منطقه مرکزی کشور
- گسترش همکاری‌های علمی، پژوهشی و صنعتی
- افزایش جذب و حمایت از دانشجویان بین‌المللی
- توسعه پژوهش‌های کاربردی و مسئله‌محور
- تقویت ارتباط دانشگاه با صنایع مادر استان مرکزی
- توسعه فناوری‌های نوین و پژوهش‌های دانش‌بنیان
- افزایش همکاری‌های علمی و پژوهشی بین‌المللی
- حرکت در مسیر دانشگاه‌های نسل سوم و چهارم